آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها484
تعداد مقالات4,286
تعداد مشاهده مقاله7,298,700
تعداد دریافت فایل اصل مقاله4,896,209
جلالیان, سید اسحاق, عیسی زاده, اسماعیل. (1404). تحلیل فضایی مناطق دارای ریسک بالا برای سلامت کودکان مطالعه موردی: شهر تهران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(4), 83-97. doi: 10.22098/gsd.2026.18111.1094
سید اسحاق جلالیان; اسماعیل عیسی زاده. "تحلیل فضایی مناطق دارای ریسک بالا برای سلامت کودکان مطالعه موردی: شهر تهران". سامانه مدیریت نشریات علمی, 2, 4, 1404, 83-97. doi: 10.22098/gsd.2026.18111.1094
جلالیان, سید اسحاق, عیسی زاده, اسماعیل. (1404). 'تحلیل فضایی مناطق دارای ریسک بالا برای سلامت کودکان مطالعه موردی: شهر تهران', سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(4), pp. 83-97. doi: 10.22098/gsd.2026.18111.1094
جلالیان, سید اسحاق, عیسی زاده, اسماعیل. تحلیل فضایی مناطق دارای ریسک بالا برای سلامت کودکان مطالعه موردی: شهر تهران. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 2(4): 83-97. doi: 10.22098/gsd.2026.18111.1094

تحلیل فضایی مناطق دارای ریسک بالا برای سلامت کودکان مطالعه موردی: شهر تهران

جغرافیا و توسعه فضایی
مقاله 6، دوره 2، شماره 4، دی 1404، صفحه 83-97    اصل مقاله (1.14 M)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/gsd.2026.18111.1094
نویسندگان
سید اسحاق جلالیان1؛ اسماعیل عیسی زاده* 2
1گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران
2دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تربیت مدرس، تهران – ایران
چکیده
عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت در بسترهای سیاسی و اجتماعی–اقتصادی به‌عنوان چارچوبی کلیدی در تحلیل نابرابری‌های سلامت شناخته می‌شوند و شامل ابعاد اقتصادی، فرهنگی و ساختاری هستند. این عوامل با شاخص‌هایی همچون درآمد، سطح تحصیلات، جایگاه شغلی، طبقه اجتماعی و کیفیت محیط زندگی ارتباط دارند و به طور مستقیم بر سلامت کودکان اثر می‌گذارند. کودکان ساکن در محله‌های دارای کیفیت پایین مسکن یا بافت‌های ناکارآمد شهری، بیشتر در معرض بیماری‌ها و پیامدهای منفی سلامت قرار دارند. این پژوهش با هدف شناسایی و ارزیابی عوامل محیطی مؤثر بر سلامت کودکان در شهر تهران، از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) بهره گرفته است. بدین منظور، سه بُعد اصلی شامل بُعد سیاسی (کیفیت و کمیت خدمات درمانی)، بُعد ساختاری (کیفیت و دسترسی به خدمات آموزشی و اجتماعی) و بُعد واسطه‌ای (محیط فیزیکی، کیفیت مسکن و ویژگی‌های کالبدی – اجتماعی محله) موردبررسی قرار گرفت. بر اساس نظرسنجی از کارشناسان سلامت شهری و خانوارهای دارای کودک، شش معیار کلیدی تعیین شد: آلودگی هوا، توزیع بیمارستان‌های تخصصی اطفال، کیفیت و سرانه فضاهای سبز، حجم و شدت ترافیک، تراکم جمعیت و نسبت جمعیت کودکان. داده‌های میدانی حاصل از ۱۰ خانوار منتخب برای اعتبارسنجی مدل به کار رفت. نتایج تحلیل با استفاده از مدل فازی پروداکت نشان داد که مناطق برخوردار تهران به دلیل سطح بالاتر رفاه و ضوابط سخت‌گیرانه‌تر شهری، وضعیت مطلوب‌تری در شاخص‌های سلامت کودکان دارند.
کلیدواژه‌ها
شهروند محور؛ GIS؛ سلامتی کودکان؛ مدل فازی پروداکت؛ تهران
مراجع
  1. آقایی، سارا. (۱۴۰۰). سلامت اجتماعی و تأثیر سیاست‌های کلان اجتماعی بر سلامت کودکان. مجله علوم بهداشتی ایران، (۲۵)، ۸۰-۹۵.
  2. اخلاق‌دوست، میثم؛ حسینی، محمدرضا و محمدی، سارا. (۱۳۹۵). ارزیابی سلامت کودکان در منطقه محروم قلعه سیمون اسلامشهر. مجله علوم پزشکی تهران، ۲۳ (۴)، ۲۵۱–۲۶۰.
  3. اسدی، مهدی؛ کاظمی، رضا و یوسفی، سمانه. (۱۴۰۰). بررسی اهمیت دوران کودکی در شکل‌گیری ابعاد شخصیتی و اجتماعی افراد. فصلنامه مطالعات روان‌شناسی و علوم تربیتی، ۲ (۴)، ۵۵–۷۰.
  4. سرائی، فروغ؛ احمدی، فاطمه؛  و غلامی محبوبه. (1404). خدمات سلامت روان برای کودکان و نوجوانان در ایران: یک مرور حیطه‌ای. بیمارستان، ۲۴ (۱)، ۹۶-۱۱۶
  5. عیسی‌زاده، اسماعیل؛ پریزادی، طاهر و کمانرودی کجوری، موسی. (1402). تحلیل فضایی ارزش مبادله‌ای مسکن شهری (موردمطالعه: منطقه ۱۰ تهران). برنامه‌ریزی فضایی، 13 (4)، 148-115. doi: 10.22108/sppl.2024.136409.1692
  6. عیسی‌زاده، اسماعیل؛ پریزادی، طاهر و عیسی‌زاده؛ وحید. (1401). توانمندسازی محلات دارای فقر شهری (مطالعه موردی: محله اسماعیل‌آباد، منطقه 19 شهرداری تهران). جغرافیا و برنامه‌ریزی، 26 (81)، 171-151. doi: 10.22034/gp.2022.48146.2896
  7. فتحی، قاسم؛ محمدی، علیرضا و غفاری گیلانده، عطا. (۱۴۰۳). تحلیل فرادمانی بیماری‌های تنفسی با مدل تراکم کرنل. فصلنامه جغرافیا و روابط انسانی، ۶ (۴)، ۸۷-۱۰۲.
  8. کاظمی، مهدی؛ حسینی، سعید و طاهری، فاطمه. (۱۴۰۲). تحلیل فضایی عوامل محیطی مؤثر بر سلامت کودکان در مناطق شهری تهران با استفاده ازGIS. مجله سلامت محیط‌زیست ایران، ۱۳ (۲)، ۱۱۲-۱۳۰.
  9. محمدی، علیرضا؛ نصیری، پریا و مقابلی، رویا. (۱۴۰۳). تحلیل فضا–زمانی بیماری آسم در کلان‌شهر تهران با استفاده از GIS. مجله انفورماتیک سلامت و زیست پزشکی، ۱۱ (۱)، ۴۵-۶۰.
  10. نادری، حمید؛ بهرامی، علی و طاهری، فاطمه. (۱۴۰۰). کاربرد رویکرد بایوفیلیک در طراحی فضاهای درمانی. مجله معماری و شهرسازی ایران، ۱۲ (۴)، ۷۵–۹۲.
  11. وامقی، محمد؛ دژمان، مجید؛ رفیعی، حسین و روشنفکر، پرویز. (۱۳۹۲). ارزیابی سریع وضعیت کودکان خیابانی در شهر تهران، ۱۳۹۲: علل و خطرهای کار کودکان در خیابان. مجله مطالعات اجتماعی ایران، ۴ (۱)، ۳۳–۵۸.
  12. رحیم‌زاد مدنی، کیوان. (۱۳۹۹). تحلیل فضایی دسترسی‌پذیری زنان به خدمات شهری در تهران. هفتمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم جغرافیا، معماری و شهرسازی ایران.
  13. رحیم‌زاد مدنی، کیوان؛ رفیعیان، محمد و داداش‌پور، هادی. (۱۴۰۰). تحلیل فضایی دسترسی‌پذیری گروه‌های آسیب‌پذیر به خدمات عمومی با رویکرد شهر فراگیر (مطالعه موردی: کلان‌شهر تهران). فصلنامه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، ۲۳ (۴)، ۵۵–۷۲.
  14. Aghaei, S. (2021). Social health and the impact of macro-social policies on children's health. Iranian Journal of Health Sciences, (25), 80–95. (In Persian)
  15. Akhlaghdoust, M., Hosseini, M., & Mohammadi, S. (2016). Assessment of children's health in the deprived area of Ghal'e Simon, Eslamshahr. Tehran University of Medical Sciences Journal, 23(4), 251–260. (In Persian)
  16. Alkoy. (2022). Determination of the epidemiological aspects of air pollution in Istanbul by utilizing GIS. Fresenius Environmental Bulletin, 18(1), 117–122.
  17. Almasi, A., Mohamadi-Bolbanabad, A., & Mohamadi, S. (2022). Geographic distribution of health facilities and access to healthcare in Iran: A GIS-based study. BMC Health Services Research, 22(1), 1–12. https://doi.org/10.1186/s12913-022-07562-1
  18. Arab-Zozani, M., Khodayari-Zarnaq, R., Janati, A., & Asghari-Jafarabadi, M. (2020). Social determinants of health and their impacts on health outcomes: A systematic review. Iranian Journal of Public Health, 49(8), 1444–1456.
  19. Asadi, M., Kazemi, R., & Yousefi, S. (2021). The importance of childhood in shaping personality and social dimensions of individuals. Journal of Psychology and Educational Sciences Studies, 2(4), 55–70. (In Persian)
  20. Bilton, H. (2024). Outdoor Learning in the Early Years. Management and Innovation. Routledge, Oxon.
  21. Citaristi, I. (2022). Universal Declaration of Human. In The Europa Directory of International Organizations 2022 (pp. 136–137). Routledge.
  22. Cromley, E., & McLafferty, S. (2002). GIS and Public Health. Guilford Press, New York.
  23. Fathi, G., Mohammadi, A., & Ghafari Gilandeh, A. (2024). Meta-analysis of respiratory diseases using the Kernel density model. Journal of Geography and Human Relations, 6(4), 87–102. (In Persian)
  24. Fraser, M. W., & Galinsky, M. J. (2020). Social Policy for Children and Families: A Risk and Resilience Perspective.
  25. Garcia, M., & Sanchez, P. (2020). Spatial accessibility of children to education and health services in metropolitan Madrid. Health & Place, 64, 102351. https://doi.org/10.1016/j.healthplace.2020.102351
  26. Grimalt, J. O., Böse-O’Reilly, S., & van den Hazel, P. (2018). Steps forward reduction of environmental impact on children's health. Environmental Research, 164, 184–185.
  27. Isazade, E., Prizadi, T., & isazade, V. (2022). Empowerment of urban poor neighborhoods (Case study: Ismail Abad neighborhood, District 19 of Tehran Municipality). Journal of Geography and Planning, 26(81), 171-151. doi: 10.22034/gp.2022.48146.2896. (In Persian)
  28. Isazadeh, E., Prizadi, T., & Kamanroudi Kojouri, M. (2024). Spatial Analysis of Urban Housing Exchange Values (Case Study: 10th District of Tehran). Spatial Planning, 13(4), 115-148. doi: 10.22108/sppl.2024.136409.1692. (In Persian)
  29. Kazemi, Mahdi; Hosseini, Saeed; Taheri, Fatemeh. (2023). Spatial analysis of environmental factors affecting children's health in urban areas of Tehran using GIS. Iranian Journal of Environmental Health, 13(2), 112–130. (In Persian)
  30. Kellert, S. R. (2022). Revisiting Biophilia: The role of nature in human health and well-being. Environmental Psychology Review, 15(3), 210–225. https://doi.org/10.1007/s10902-022-00456-7
  31. Kellert, S. R., & Calabrese, E. F. (2015). The practice of biophilic design. New London, CT: Terrapin Bright Green.
  32. Kim, S., & Lee, H. (2019). Spatial inequality in child health outcomes in Seoul: An epidemiological approach. International Journal of Environmental Research and Public Health, 16(10), 1803. https://doi.org/10.3390/ijerph1610180
  33. Landrigan, P. J., & Etzel, R. A. (2019). Children's environmental health – a new branch of pediatrics. In Textbook of Children's Environmental Health (pp. 3–17). Oxford University Press, Oxford.
  34. Makaki, H., Aghasi, M., & Khosravi, S. (2021). Spatial pattern of congenital hypothyroidism among newborns in Isfahan province, Iran. Iranian Journal of Public Health, 50(4), 828–837. https://doi.org/10.18502/ijph.v50i4.6035
  35. Mann, M., & Galvez, M. (2021). The school/child care environment, environment and children's health. In Landrigan, P. J., & Etzel, R. A. (Eds.), Textbook of Children's Environmental Health (pp. 132–143). Oxford University Press, Oxford.
  36. Marmot, M., Allen, J., Boyce, T., Goldblatt, P., & Morrison, J. (2020). Health Equity in England: The Marmot Review 10 Years On. BMJ, 368:m693. https://doi.org/10.1136/bmj.m693
  37. Martinez, A., & Jones, B. (2021). Mapping childhood health risks through spatial epidemiology: A study in London. Public Health, 194, 93–101. https://doi.org/10.1016/j.puhe.2021.01.011
  38. Mohammadi, A., Nasiri, P., & Moghabeli, R. (2024). Spatio-temporal analysis of asthma in Tehran metropolis using GIS. Journal of Health Informatics and Biomedical Sciences, 11(1), 45–60. (In Persian)
  39. Naderi, Hamid; Bahrami, Ali; Taheri, Fatemeh. (2021). Application of biophilic design in therapeutic spaces. Journal of Iranian Architecture and Urbanism, 12(4), 75–92. (In Persian)
  40. Nguyen, Q. C., Nguyen, T. T., & Huang, Y. T. (2020). Spatial epidemiology and the use of GIS in public health research. Annals of GIS, 26(1), 1–13. https://doi.org/10.1080/19475683.2020.1719273
  41. Rahimi, M., & Mohammadi, M. (2023). Application of GIS in spatial analysis of child health risk areas in Tehran. Journal of Urban Health Studies, 8(1), 45–61.
  42. Rahimzad Madani, Keyvan. (2020). Spatial analysis of women’s accessibility to urban services in Tehran. 7th National Conference on New Studies and Research in Geography, Architecture and Urban Planning in Iran. (In Persian)
  43. Rahimzad Madani, K., Rafieian, M., Dadashpoor, H. (2021). Spatial analysis of accessibility of vulnerable groups to public services with an inclusive city approach (Case study: Tehran metropolis). Journal of Geography and Urban Planning, 23(4), 55–72. (In Persian)
  44. Shabanikiya, H., Zangenehpour, S., & Moradi, M. (2020). Multi-scale analysis of child pedestrian crashes in Mashhad, Iran. Journal of Transport & Health, 16, 100828. https://doi.org/10.1016/j.jth.2020.100828
  45. Smith, J., Lee, A., & Thompson, R. (2021). Health Ecosystem Theory: Integrating social and environmental determinants for child health. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(12), 6500. https://doi.org/10.3390/ijerph18126500
  46. Steg, L., van den Berg, A. E., & de Groot, J. I. M. (2020). Environmental psychology: An introduction (2nd ed.). Hoboken, NJ: Wiley-Blackwell.
  47. Vameghi, M., Dejman, M., Rafiei, H., & Roshanfekr, P. (2013). Rapid assessment of the situation of street children in Tehran: Causes and risks of child labor in the streets. Iranian Journal of Social Studies, 4(1), 33–58. (In Persian)
  48. World Health Organization. (2017). Determinants of health. Retrieved from https://www.who.int/news-room/questions-and-answers/item/determinants-of-health
  49. World Health Organization. (2023). Strengthening health systems for universal health coverage and health security. Geneva: WHO.
  50. Zambona, L., Smith, J., & Turner, R. (2018). Spatial analysis of children's access to healthcare services in urban New York. Journal of Urban Health, 95(4), 560–572. https://doi.org/10.1007/s11524-018-0280-4.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 94
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 60


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب