آمار

تعداد نشریات32
تعداد شماره‌ها502
تعداد مقالات4,516
تعداد مشاهده مقاله7,913,228
تعداد دریافت فایل اصل مقاله5,342,144
فتحی, فاطمه, نگهبان, سعید, شیخ بیگلو, رعنا. (1404). بررسی کیفیت محیط‌زیستی مناطق روستایی با تأکید بر جمع‌آوری مواد زائد جامد مورد مطالعه: دهستان قره‌باغ (شهرستان شیراز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(4), 71-82. doi: 10.22098/gsd.2026.19596.1123
فاطمه فتحی; سعید نگهبان; رعنا شیخ بیگلو. "بررسی کیفیت محیط‌زیستی مناطق روستایی با تأکید بر جمع‌آوری مواد زائد جامد مورد مطالعه: دهستان قره‌باغ (شهرستان شیراز)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 2, 4, 1404, 71-82. doi: 10.22098/gsd.2026.19596.1123
فتحی, فاطمه, نگهبان, سعید, شیخ بیگلو, رعنا. (1404). 'بررسی کیفیت محیط‌زیستی مناطق روستایی با تأکید بر جمع‌آوری مواد زائد جامد مورد مطالعه: دهستان قره‌باغ (شهرستان شیراز)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(4), pp. 71-82. doi: 10.22098/gsd.2026.19596.1123
فتحی, فاطمه, نگهبان, سعید, شیخ بیگلو, رعنا. بررسی کیفیت محیط‌زیستی مناطق روستایی با تأکید بر جمع‌آوری مواد زائد جامد مورد مطالعه: دهستان قره‌باغ (شهرستان شیراز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 2(4): 71-82. doi: 10.22098/gsd.2026.19596.1123

بررسی کیفیت محیط‌زیستی مناطق روستایی با تأکید بر جمع‌آوری مواد زائد جامد مورد مطالعه: دهستان قره‌باغ (شهرستان شیراز)

جغرافیا و توسعه فضایی
مقاله 5، دوره 2، شماره 4، دی 1404، صفحه 71-82    اصل مقاله (820.88 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/gsd.2026.19596.1123
نویسندگان
فاطمه فتحی؛ سعید نگهبان* ؛ رعنا شیخ بیگلو
گروه جغرافیا، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
چکیده
مدیریت پسماند در مناطق روستایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، این پژوهش با هدف بررسی کیفیت محیط‌زیستی دهستان قره‌باغ واقع در شهرستان شیراز، و تمرکز بر جمع‌آوری مواد زائد جامد انجام گرفت. هدف اصلی، شناسایی نقاط ضعف و قوت در سیستم فعلی مدیریت پسماند و ارائه راهکارهایی برای بهبود کیفیت محیط‌زیستی در این منطقه است. روش تحقیق به‌کاررفته در این پژوهش به‌صورت کمی است. از میان 25 روستای دهستان قره‌باغ، تعداد 10 روستا به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. اطلاعات موردنیاز از طریق پرسشنامه جمع‌آوری گردید. داده‌ها به کمک نرم‌افزار SPSS  تحلیل آماری شدند. شاخص‌های موردبررسی شامل ابعاد محیط‌زیستی، اقتصادی - اجتماعی، بهداشتی، مدیریتی و فنی ـ عملیاتی است. یافته‌های پژوهش نشان داد که بیشترین حجم پسماند تولیدی در روستاهای مطالعاتی مربوط به زباله‌های غذایی و خانگی (به‌ویژه پلاستیک) است و زباله‌های کشاورزی سهم کمتری نسبت به انتظار دارند. پراکندگی و دفع غیراصولی مواد زائد در محیط طبیعی، علاوه بر کاهش زیبایی و جذابیت روستاها و آسیب به گردشگری، موجب تشدید آلودگی محیطی شده است. همچنین نتایج آزمون‌های آماری بیانگر آن بود که اقدامات مدیران روستایی در مدیریت پسماند بسیار محدود و ناکافی است؛ به‌طوری‌که اکثریت پاسخگویان، عملکرد مدیریتی در زمینه جمع‌آوری، تفکیک و بازیافت پسماند را منفی ارزیابی کرده‌اند. در جمع‌بندی می‌توان گفت که مدیریت مواد زائد جامد در روستاهای مورد مطالعه فاقد انسجام و کارآمدی لازم است و پیامدهای نامطلوب زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی به دنبال دارد.
کلیدواژه‌ها
مدیریت پسماند؛ توسعه پایدار روستایی؛ کیفیت محیط زیست؛ دهستان قره‌باغ؛ شیراز
مراجع
  1. صفری الموتی، پروانه و شمس، علی. (1395). تحلیل و تبیین مسائل و مشکلات مدیریت پسماندهای روستایی شهرستان قزوین. راهبردهای توسعه روستائی، 3(1)، 94-77.
  2. عبدلی، محمدعلی. (‌1387). بازیافت مواد زائد جامد شهری (کاهش، استفاده مجدد، و بازچرخش). موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  3. عنابستانی، علی‌اکبر؛ سجاسی قیداری، حمدالله و رئیسی، اسلام. (1394). تأثیر عملکرد دهیاران بر مدیریت پسماند در سکونتگاه‌های روستایی مطالعة موردی: بخش ساربوک، شهرستان قصرقند. پژوهش‌های روستائی، 6(2)، 298-275.
  4. کردی، زهرا؛ صالحی، هما و حمزه، فرهاد. (1400). بررسی سیاست‌گذاری مدیریت پسماند در مناطق روستایی (مطالعه موردی: روستاهای بخش کن). فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)،11(42)، 827-806.‌
  5. نوروزی، اصغر؛ قرنی آرانی، بهروز و عبدالحسینی، مریم. (1400). بررسی تأثیرات مدیریت پسماند بر حفظ محیط روستایی شهرستان شاهین‌شهر و میمه. جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی، 32(4)، 154-135.‌
  6. Abdoli, M. A. (2008). Recycling of municipal solid waste (reduction, reuse, and recycling). University of Tehran Press. [In Persian]
  7. Anabestani, A. A., Sajasi Ghidari, H., & Raeisi, E. (2015). The impact of Dehyars' performance on waste management in rural settlements (Case study: Sarbuk District, Qasr-e Qand County). Rural Research, 6(2), 275-298. [In Persian]
  8. Anwar, S., Elagroudy, S., Abdel Razik, M., Gaber, A., Bong, C. P. C., & Ho, W. S. (2018). Optimization of solid waste management in rural villages of developing countries. Clean Technologies and Environmental Policy, 20, 489-502.
  9. Emara, K. (2023). Sustainable solid waste management in rural areas: A case study of Fayoum governorate, Egypt. Energy Nexus, 9, 100168.
  10. Kordi, Z., Salehi, H., & Hamzeh, F. (2021). Investigating waste management policymaking in rural areas (Case study: Villages of Kan District). Geography Quarterly (Regional Planning), 11(42), 806-827. [In Persian]
  11. Mihai, F. C., Gündoğdu, S., Markley, L. A., Olivelli, A., Khan, F. R., Gwinnett, C., ... & Molinos-Senante, M. (2021). Plastic pollution, waste management issues, and circular economy opportunities in rural communities. Sustainability, 14(1), 20.
  12. Norouzi, A., Gharnai Arani, B., & Abdolhoseini, M. (2021). Investigating the effects of waste management on preserving the rural environment of Shahinshahr and Meymeh County. Geography and Environmental Planning, 32(4), 135-154. [In Persian]
  13. Raman, A. P. S., Aslam, M., Singh, P., Pandey, G., Jain, P., & Kumari, K. (2024). Solid and Liquid Waste Management in Urban and Rural Areas: Current Practices and Future Perspectives. In Integrated Waste Management: A Sustainable Approach from Waste to Wealth (pp. 141-157). Singapore: Springer Nature Singapore.
  14. Safari Almutii, P., & Shams, A. (2016). Analysis and explanation of issues and problems of rural waste management in Qazvin County. Rural Development Strategies, 3(1), 77-94. [In Persian]
  15. Santamarta, J. C., Miklin, L., Gomes-Nadal, C. O., Rodríguez-Alcántara, J. S., Rodríguez-Martín, J., & Cruz-Pérez, N. (2023). Waste Management and Territorial Impact in the Canary Islands. Land, 12(1), 212.
  16. Vinti, G., & Vaccari, M. (2022). Solid waste management in rural communities of developing countries: An overview of challenges and opportunities. Clean Technologies, 4(4), 1138-1151.
  17. Wang, A., Zhang, L., Shi, Y., Rozelle, S., Osborn, A., & Yang, M. (2017). Rural solid waste management in China: Status, problems and challenges. Sustainability, 9(4), 506.
  18. Zohoori, M., & Ghani, A. (2017). Municipal solid waste management challenges and problems for cities in low-income and developing countries. Int. J. Sci. Eng. Appl, 6(2), 39-48.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 168
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 98


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب