آمار

تعداد نشریات32
تعداد شماره‌ها497
تعداد مقالات4,433
تعداد مشاهده مقاله7,645,865
تعداد دریافت فایل اصل مقاله5,146,633
ابراهیمی پور, صالح, علیزاده, کتایون. (1404). ارزیابی نقش اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی، مطالعه موردی: شهر مشهد. سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(3), 69-89. doi: 10.22098/gsd.2026.19570.1121
صالح ابراهیمی پور; کتایون علیزاده. "ارزیابی نقش اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی، مطالعه موردی: شهر مشهد". سامانه مدیریت نشریات علمی, 2, 3, 1404, 69-89. doi: 10.22098/gsd.2026.19570.1121
ابراهیمی پور, صالح, علیزاده, کتایون. (1404). 'ارزیابی نقش اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی، مطالعه موردی: شهر مشهد', سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(3), pp. 69-89. doi: 10.22098/gsd.2026.19570.1121
ابراهیمی پور, صالح, علیزاده, کتایون. ارزیابی نقش اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی، مطالعه موردی: شهر مشهد. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 2(3): 69-89. doi: 10.22098/gsd.2026.19570.1121

ارزیابی نقش اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی، مطالعه موردی: شهر مشهد

جغرافیا و توسعه فضایی
دوره 2، شماره 3، آبان 1404، صفحه 69-89    اصل مقاله (956.1 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/gsd.2026.19570.1121
نویسندگان
صالح ابراهیمی پور* ؛ کتایون علیزاده
گروه جغرافیا، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
چکیده
گسترش سکونتگاه‌های غیررسمی در مشهد و آسیب‌پذیری آن‌ها در برابر مخاطرات اقلیمی، بازاندیشی در الگوهای تاب‌آوری را ضروری ساخته است. اقتصاد چرخشی با تأکید بر بهینه‌سازی منابع و کاهش ضایعات، ظرفیت بالقوه‌ای برای تقویت این تاب‌آوری دارد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی نقش مؤلفه‌های اقتصاد چرخشی در تاب‌آوری اقلیمی سکونتگاه‌های غیررسمی و بررسی میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی انجام شد. داده‌های کمی از طریق پرسشنامه محقق ساخته از ۳۹۸ خانوار در سکونتگاه‌های غیررسمی مشهد (نمونه‌گیری خوشه‌ای-تصادفی چندمرحله‌ای) گردآوری و با SmartPLS تحلیل شدند. داده‌های کیفی نیز از ۱۸ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان محلی و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. اقتصاد چرخشی هم به‌صورت مستقیم (β=0.31، p<0.001) و هم با میانجی‌گری عوامل نهادی، اجتماعی و زیرساختی بر تاب‌آوری اقلیمی تأثیر مثبت و معنادار داشت. اقتصاد چرخشی تأثیر مستقیم و معناداری بر ظرفیت نهادی (0.47)، آگاهی زیست‌محیطی (0.52) و زیرساخت‌های محلی (0.44) داشت (p<0.001). این سه متغیر میانجی به ترتیب با ضرایب 0.21، 0.29 و 0.26 بر تاب‌آوری اقلیمی اثر گذاشتند. اثر کل اقتصاد چرخشی بر تاب‌آوری اقلیمی 0.674 و مجموع اثرات غیرمستقیم (0.364) از اثر مستقیم بزرگ‌تر بود. شبکه‌های اجتماعی غیررسمی، استفاده مجدد از مصالح و سازوکارهای خودسازمان‌ده محلی نقش کلیدی در تقویت این رابطه ایفا کردند. اقتصاد چرخشی در بافت غیررسمی به‌عنوان سازوکاری انطباقی و خودجوش عمل کرده و می‌تواند تاب‌آوری اقلیمی را حتی در شرایط ضعف حمایت رسمی ارتقا دهد. این امر ضرورت توجه سیاست‌گذاران به ظرفیت‌های درونی و الگوهای بومی در مدیریت شهری و برنامه‌ریزی اقلیمی را نشان می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
اقتصاد چرخشی؛ تاب‌آوری اقلیمی؛ سکونتگاه‌های غیررسمی؛ شهر مشهد
مراجع
  1. آقاجانی، حسین؛ رزاقیان، فرزانه و قاضی، رضا. (۱۴۰۳). شناسایی عوامل تأثیرگذار بر شکل‌گیری و رشد سکونتگاه‌های غیررسمی در شهر مشهد (مورد مطالعه: پهنه‌های سیدی، خواجه‌ربیع، قلعه ساختمان و جادة قدیم قوچان). مجله جغرافیا و توسعه، ۲۲ (۷۷)، ۳۱-۵۴. https://doi.org/10.22111/gdij.2024.8681
  2. اسکندری دورباطی، زهرا؛ جواهری پور، مهرداد و ترکمان، فرح. (۱۴۰۱). مالکیت زمین و ساخت‌یابی سکونتگاه‌های غیررسمی در ایران. توسعه محلی (روستائی-شهری)، ۱۴ (۱)، ۳۰۵-۳۳۱. https://doi.org/10.22059/jrd.2022.345452.668743
  3. باغبان، ساجده و مینایی، مسعود. (۱۴۰۲). تحلیل فضایی تاب‌آوری اجتماعی محلات حاشیه‌نشین شهر مشهد بر اساس سیستم پشتیبانی تصمیم فضایی چندمعیاره (MC-SDSS). اطلاعات جغرافیایی، ۳۲ (۱۲۵)، ۱۴۳-۱۶۱. https://doi.org/10.22131/sepehr.2023.545658.2834
  4. خیرالدین، رضا و صلاحی مقدم، علیرضا. (۱۴۰۰). توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی با گذر از رویکرد نیازمبنا به دارایی مبنا (موردکاوی محله فرحزاد تهران). فصلنامه برنامه‌ریزی توسعه شهری و منطقه‌ای، ۶ (۱۷)، ۲۹-۵۸. https://doi.org/10.22054/urdp.2021.59544.1304
  5. رهنما، محمدرحیم؛ احمدیان، محمدعلی و محمدیان، محمد. (۱۳۹۱). مدیریت شهری و ساماندهی سکونت‌گاه‌های غیررسمی (نمونة موردی: کوی نه دره مشهد). جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، ۱۰ (۱۸)، ۱-18. https://doi.org/10.22067/geography.v10i18.17372
  6. سرور، هوشنگ و امین زاده، سیامک. (۱۳۹۸). تبیین علل شکل‌گیری اسکان‌های غیررسمی و ارائه راهکارهای بهینه جهت ساماندهی آن‌ها (مطالعة موردی: محله علی‌آباد بوکان). جغرافیا و روابط انسانی، ۲ (۳)، ۱۷-۴۲. https://doi.org/20.1001.1.26453851.1398.2.3.2.4
  7. شرکت بازآفرینی شهری ایران. (۱۴۰۳). گزارش سکونتگاه‌های غیررسمی کلان‌شهر مشهد [گزارش پژوهشی]. تهران، ایران: نویسنده.
  8. شریفی، سیدعلی؛ زیاری، کرامت اله و خطیبی، محمدرضا. (۱۴۰۳). راهبردهای سامان‌دهی فضایی-مکانی سکونتگاه‌های غیررسمی (مطالعة موردی: تپه مرادآب کرج). نشریة شهر ایمن، ۷ (۴)، ۵۱-۶۸. https://doi.org/10.22034/ispdrc.2024.2026406.1094
  9. شهدکار، فاطمه؛ ترابی، تقی و رهنمای رودپشتی، فریدون. (۱۴۰۱). تحلیل عوامل مؤثر بر توسعه اقتصاد دایره‌ای در ایران. تحلیل‌های اقتصادی توسعة ایران، ۸ (۱)، ۱۷-۴۲. https://doi.org/10.22051/ieda.2021.34959.1265
  10. شهدکار، فاطمه؛ ترابی، تقی و رهنمای رودپشتی، فریدون. (۱۴۰۱). مدل کسب‌وکار دایره‌ای ابزار توسعه در فرایند گذار به اقتصاد دایره‌ای: ارائه یک مدل در سطح شرکت‌های دانش‌بنیان. نظریه‌های کاربردی اقتصاد، ۹ (۴)، ۱۳۳-۱۶۰. https://doi.org/10.22034/ecoj.2023.53431.3102
  11. شهرداری مشهد. (۱۴۰۲). شاخص‌های جمعیتی منتخب شهر مشهد برگرفته از سرشماری نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵ [داده‌های ثانویه]. مرکز آمار ایران.
  12. قربان پور، احمد؛ جلالی، رضا؛ پارسا، حجت و حاجیانی، پرویز. (۱۴۰۱). تحلیل تمیز خوشه‌های صنایع غذایی بر اساس مؤلفه‌های اقتصاد دایره‌ای. پژوهش‌ها و چشم‌اندازهای اقتصادی، ۲۲ (۱)، ۳۳-۵۲. https://doi.org/20.1001.1.17356768.1401.22.1.3.8
  13. مرکز آمار ایران. (۱۴۰۳). سرشماری عمومی نفوس و مسکن. برگرفته در ۱۵ فروردین ۱۴۰۴ از https://amar.org.ir/population-and-housing-census#app3146
  14. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی. (۱۴۰۱). حاشیه‌نشینی (سکونتگاه‌های غیررسمی) در ایران: رویکردها، سیاست‌ها و اقدامات (شماره گزارش ۱۷۵۳۸۷۵). تهران، ایران. برگرفته در ۱۵ فروردین ۱۴۰۴ از https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1753875
  15. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری مشهد. (۱۴۰۰). برنامه‌ریزی و توسعه. برگرفته در ۱۵ فروردین ۱۴۰۴ از https://planning.mashhad.ir/
  16. معاونت برنامه‌ریزی و توسعه سرمایه انسانی شهرداری مشهد. (۱۴۰۱). درگاه رسمی. برگرفته از https://planning.mashhad.ir/
  17. ملکی، محمد و موسوی، میرنجف. (۱۴۰۰). توانمندسازی سکونتگاه‌های غیررسمی با تأکید بر شاخص‌های حکمروایی خوب شهری (مطالعة موردی: محلات غیررسمی شهر ایلام). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه‌ای، ۲ (۱)، ۳۷-۵۸.
  18. موسوی زاده، سید مجتبی؛ نایب زاده، شهناز؛ حاتمی نسب، سید حسن و طباطبایی نسب، زهره. (۱۴۰۲). اقتصاد دایره‌ای و صنعت مد: ترسیم نقشه علمی پژوهش‌های بین‌المللی در پایگاه استنادی Web of Science. علوم و فناوری نساجی و پوشاک، ۱۲ (۳)، ۳۲-۵۴. https://doi.org/20.1001.1.21517162.1402.12.3.4.7
  19. نوروزی اجیرلو، رضا؛ سلیمان پور، مسلم و موحد، سید محمدرضا. (۱۴۰۲). بررسی تأثیر اقتصاد دایره‌ای بر توسعة زیست‌پذیری اقتصادی مناطق حاشیه‌نشین شهر تبریز با نقش میانجی کارآفرینی اجتماعی. جغرافیا و توسعة ناحیه‌ای، ۲۱ (۲)، ۳۴۷-۳۷۳. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.84462.1331
  20. Adegun, O. B. (2023). Flood-related challenges and impacts within coastal informal settlements: A case from Lagos, Nigeria. International Journal of Urban Sustainable Development, 15(1), 1-13. https://doi.org/10.1080/19463138.2022.2159415
  21. Aghajani, H., Razzaghian, F., & Ghazi, R. (2024). Identifying factors influencing the formation and growth of informal settlements in Mashhad (Case study: Seyedi, Khajeh Rabi, Ghal'e Sakhteman, and Jaddeh Qadim Ghochan areas). Geography and Development, 22(77), 31-54. https://doi.org/10.22111/gdij.2024.8681 [In Persian]
  22. Agyabeng, A.N., Peprah, A.A., Mensah, J.K., & Mensah, E.A. (2022). Informal settlement and urban development discourse in the Global South: Evidence from Ghana. Norsk Geografisk Tidsskrift-Norwegian Journal of Geography, 76(4), 242-253. https://doi.org/10.1080/00291951.2022.2113428
  23. Akhimien, N.G., Latif, E., & Hou, S.S. (2020). Application of circular economy principles in buildings: A systematic review. Journal of Building Engineering, 38, 41-54. https://doi.org/10.1016/j.jobe.2020.102041
  24. Alene, E.T. (2022). Determinant factors for the expansion of informal settlement in Gondar city, Northwest Ethiopia. Journal of Urban Management, 11(3), 321-337. https://doi.org/10.1016/j.jum.2022.04.005
  25. Ali Esmaeili, Z., & Sobhanifard, Y. (2025). Leadership style model for commercial supply chain transformation based on capabilities 5.0: Sustainability and circular economy. Circular Economy and Sustainability, 1-41. https://doi.org/10.1007/s43615-025-00710-4
  26. Ampofo, J.A., Iddrisu, A., Arfasa, G.F., Mantey, I., & Aniah, E. (2024). Causes of informal settlement in Africa: A systematic review. Adrri Journal of Contemporary African Development, 1(1), 1-18. https://www.academia.edu/117464757/Causes_of_Informal_Settlement_in_Africa_A_systematic_review
  27. Atkinson, C.L. (2024). Informal settlements: A new understanding for governance and vulnerability study. Urban Science, 8(4), 158. https://doi.org/10.3390/urbansci8040158
  28. Baghban, S., & Minaei, M. (2023). Spatial analysis of social resilience in suburbs of Mashhad based on multi-criteria spatial decision support system (MC-SDSS). Scientific-Research Quarterly of Geographical Data (SEPEHR), 32(125), 143-161. https://doi.org/10.22131/sepehr.2023.545658.2834 [In Persian]
  29. Barros, M.V., Salvador, R., Francisco, G., Carlos, A., & Piekarski, C. (2021). Circular economy as a driver to sustainable businesses. Cleaner Environmental Systems, 2, 1-11. https://doi.org/10.1016/j.cesys.2020.100006
  30. Bertaud, A. (2021). Order without design: How markets shape cities. Town and Regional Planning, 79, 2-5. https://doi.org/10.1177/2399808320902312
  31. Bettencourt, L.M., & Marchio, N. (2025). Infrastructure deficits and informal settlements in sub-Saharan Africa. Nature, 1-8. https://doi.org/10.1038/s41586-025-09465-2
  32. Bjørnbet, M.M., Skaar, C., Fet, A.M., & Schulte, K. (2021). Circular economy in manufacturing companies: A review of case study literature. Journal of Cleaner Production, 294, 268-280. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2021.126268
  33. Boanada-Fuchs, A., Kuffer, M., & Samper, J. (2024). A global estimate of the size and location of informal settlements. Urban Science, 8(1), 18. https://doi.org/10.3390/urbansci8010018
  34. Chen, C.W. (2020). Improving circular economy business models: Opportunities for business and innovation: A new framework for businesses to create a truly circular economy. Johnson Matthey Technology Review, 64(1), 48-58. https://doi.org/10.1595/205651320X15710564137538
  35. Clube, R.K., & Tennant, M. (2020). The circular economy and human needs satisfaction: Promising the radical, delivering the familiar. Ecological Economics. https://doi.org/10.1016/j.ecolecon.2020.106772
  36. Cociña, C., & Landesman, T. (2025). Rethinking urban tenure in the Global South: The role of local institutions. International Journal of Urban and Regional Research, 49(2), 145-166.
  37. Collins, P.Y., Sinha, M., Concepcion, T., Patton, G., Way, T., McCay, L., ... & Zeitz, L. (2024). Making cities mental health friendly for adolescents and young adults. Nature, 627(8002), 137-148. https://doi.org/10.1038/s41586-023-07005-4
  38. Davoudi, S., Brooks, E., & Mehmood, A. (2013). Evolutionary resilience and strategies for climate adaptation. Planning Practice & Research, 28(3), 307-322. https://doi.org/10.1080/02697459.2013.787695
  39. De Soto, H. (1989). The other path. Retrieved April 15, 2025, from https://pdfs.semanticscholar.org/ed48/ad31ae1779a3dce330c1afdfe152e1f7fc55.pdf
  40. Deputy of Planning and Human Capital Development of Mashhad Municipality. (2021). Planning and development. Retrieved April 15, 2025, from https://planning.mashhad.ir/ [In Persian]
  41. Deputy of Planning and Human Capital Development, Mashhad Municipality. (2022). Official portal. Retrieved April 15, 2025, from https://planning.mashhad.ir/ [In Persian]
  42. Dodman, D., Archer, D., Mayr, M., & Engindeniz, E. (2018). Pro-poor climate action in informal settlements. Nairobi, Kenya: UN-Habitat. https://unhabitat.org/pro-poor-climate-action-in-informal-settlement
  43. Dovey, K., van Oostrum, M., Chatterjee, I., & Shafique, T. (2020). Towards a morphogenesis of informal settlements. Habitat International, 104, 102240. https://doi.org/10.1016/j.habitatint.2020.102240
  44. Eskandari Dorbati, Z., Javaheripour, M., & Torkaman, F. (2022). Land ownership and construction of informal settlements in Iran (1978-2021). The Journal of Community Development (Rural-Urban), 14(1), 305-331. https://doi.org/10.22059/jrd.2022.345452.668743 [In Persian]
  45. European Parliament. (2023). Circular economy: Definition, importance and benefits. Retrieved April 15, 2025, from https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20151201STO05603/circular-economy-definition-importance-and-benefits
  46. Evans, B.E., Huizink, A.C., Greaves-Lord, K., Tulen, J.H.M., Roelofs, K., van der Ende, J., & Santana, G.L. (2020). Urbanicity, biological stress system functioning and mental health in adolescents. PLOS ONE, 15(3), 1-24. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0228659
  47. Geels, F.W. (2011). The multi-level perspective on sustainability transitions: Responses to seven criticisms. Environmental Innovation and Societal Transitions, 1(1), 24-40. https://doi.org/10.1016/j.eist.2011.02.002
  48. Geissdoerfer, M., Savaget, P., Bocken, N., & Hultink, E.J. (2017). The circular economy - A new sustainability paradigm? Journal of Cleaner Production, 143, 757-768. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.12.048
  49. Geissdoerfer, M., Vladimirova, D., & Evans, S. (2018). Sustainable business model innovation: A review. Journal of Cleaner Production, 198, 401-416. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2018.06.240
  50. Giddens, A. (1984). Elements of the theory of structuration. In Practicing history: New directions in historical writing after the linguistic turn (pp. 119-140). https://books.google.com/books?id=jdphGynmCo8C
  51. Grafstrom, J., & Aasma, S. (2021). Breaking circular economy barriers. Journal of Cleaner Production, 292, 2-18. https://www.ellenmacarthurfoundation.org
  52. Hart, K. (1973). Informal income opportunities and urban employment in Ghana. The Journal of Modern African Studies, 11(1), 61-89. https://doi.org/10.1017/S0022278X00008089
  53. Heinzlef, C., Robert, B., Hémond, Y., & Serre, D. (2020). Operating urban resilience strategies to face climate change and associated risks: Some advances from theory to application in Canada and France. Cities, 104, 102762. https://doi.org/10.1016/j.cities.2020.102762
  54. Hossain, M.S. (2021). Exploring the architectural dimensions of vulnerability: A case of the participatory upgradation in informal settlement at Talaimari, Rajshahi. Journal of Engineering Science, 12(2), 29-46. https://doi.org/10.3329/jes.v12i2.54629
  55. Iran Urban Regeneration Company. (2025). Report on informal settlements of Mashhad metropolis [In Persian].
  56. Islamic Parliament Research Center (IPRC). (2022). Marginalization (informal settlement) in Iran: Approaches, policies, and measures. Tehran, Iran. Retrieved April 15, 2025, from [In Persian]
  57. Kheiroddin, R., & Salahimoghadam, A. (2021). The empowerment of informal settlements by moving from the need-based to asset-based approach (Case study of Farahzad, one of the Tehran's neighborhoods). Quarterly Journals of Urban and Regional Development Planning, 6(17), 29-58. https://doi.org/10.22054/urdp.2021.59544.1304 [In Persian]
  58. Kirchherr, J., Reike, D., & Hekkert, M. (2017). Conceptualizing the circular economy: An analysis of 114 definitions. Resources, Conservation and Recycling, 127, 221-232. https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2017.09.005
  59. Lawson, A.J., Kalasz, K., Runge, M.C., Schwarzer, A.C., Stantial, M.L., Woodrey, M., & Lyons, J.E. (2022). Application of qualitative value of information to prioritize uncertainties about eastern black rail population recovery. Conservation Science and Practice, 4(7), e12732. https://doi.org/10.1111/csp2.12732
  60. Mahabir, R., Crooks, A., Croitoru, A., & Agouris, P. (2016). The study of slums as social and physical constructs: Challenges and emerging research opportunities. Regional Studies, Regional Science, 3(1), 399-419. https://doi.org/10.1080/21681376.2016.1229130
  61. Maleki, M., & Mosavi, M.N. (2021). Empowerment of informal settlements with emphasis on indicators of good urban governance (Case study: Informal neighborhoods of Ilam city). Journal of Sustainable Urban & Regional Development Studies (JSURDS), 2(1), 37-58. [In Persian]
  62. Marks, G., & Hooghe, L. (2004). Contrasting visions of multi-level governance. In Multi-level governance (p. 30). https://doi.org/10.1093/0199259259.003.0002
  63. Mashhad Municipality. (2022). Selected demographic indicators of Mashhad city derived from the 2016 population and housing census, Statistical Center of Iran [In Persian].
  64. Meerow, S., Newell, J.P., & Stults, M. (2016). Defining urban resilience: A review. Landscape and Urban Planning, 147, 38-49. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2015.11.011
  65. Merli, R., Preziosi, M., & Acampora, A. (2017). How do scholars approach the circular economy? A systematic literature review. Journal of Cleaner Production, 178, 703-722. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1363/1/012005
  66. Moreno, J., Ormaz, M., Alvarez, M.J., & Jac, C. (2021). Advancing circular economy performance indicators and their application in Spanish companies. Journal of Cleaner Production, 279, 605-617. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.123605
  67. Mousavizadeh, S.M., Nayebzadeh, S., Hataminasab, S.H., & Tabatabaienasab, Z. (2023). Circular economy and fashion industry: Drawing a scientific map of international research in the reference database Web of Science. Journal of Textile Science and Technology, 12(3), 32-54. https://doi.org/20.1001.1.21517162.1402.12.3.4.7 [In Persian]
  68. Nassar, D.M., & Elsayed, H.G. (2018). From informal settlements to sustainable communities. Alexandria Engineering Journal, 57(4), 2367-2376. https://doi.org/10.1016/j.aej.2017.09.004
  69. Norouzi Ajirloo, R., Soleymanpor, M., & Movahed, S.M.R. (2023). Exploring the impact of circular economy on boosting the economic viability of marginal areas of Tabriz considering the mediating role of social entrepreneurship. Journal of Geography and Regional Development, 21(2), 347-373. https://doi.org/10.22067/jgrd.2023.84462.1331 [In Persian]
  70. Oraiopoulos, A., Wieser, M., Verdiere, M., Lambert, R., Fennell, P., & Ruyssevel, P. (2025). Improving habitability in informal settlements in the Global South: Exploring the impact of community urban green infrastructure on outdoor heat stress. Building and Environment, 113787. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2025.113787
  71. Ouma, S., Beltrame, D.C., Mitlin, D., & Chitekwe-Biti, B. (2024). Informal settlements: Domain report (ACRC Working Paper 2024-09). Manchester, UK: African Cities Research Consortium, The University of Manchester. https://doi.org/10.2139/ssrn.4765001
  72. Rahnama, M.R., Ahmadian, M.A., & Mohammadian, M. (2012). Urban management and organization of informal settlements: Case study of Kuye Nohdarreh, a suburb of Mashhad. Journal of Geography and Regional Development, 10(1). https://doi.org/10.22067/geography.v10i18.17372 [In Persian]
  73. Rezaie, S., & Vanhuyse, F. (2025). Urban circularity in Latin America and the Caribbean: A comparative case study of Bogotá and Mexico City. Circular Economy and Sustainability, 5, 6275-6303. https://doi.org/10.1007/s43615-025-00554-y
  74. Roy, A. (2005). Urban informality: Toward an epistemology of planning. Journal of the American Planning Association, 71(2), 147-158. https://doi.org/10.1080/01944360508976689
  75. Rybski, D., & González, M.C. (2022). Cities as complex systems—Collection overview. PLOS ONE, 17(2), e0262964. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0262964
  76. Sarvar, H., & Aminzadeh, S. (2019). Explaining causes of the formation of informal settlements and providing optimal solutions to organize them (Case study: Boukan-Aliabad neighborhood). Geography and Human Relationships, 2(3), 17-42. https://doi.org/20.1001.1.26453851.1398.2.3.2.4 [In Persian]
  77. Satterthwaite, D., Archer, D., Colenbrander, S., Dodman, D., Hardoy, J., Mitlin, D., & Patel, S. (2020). Building resilience to climate change in informal settlements. One Earth, 2(2), 143-156. https://doi.org/10.1016/j.oneear.2020.02.002
  78. Scoones, I. (1999). New ecology and the social sciences: What prospects for a fruitful engagement? Annual Review of Anthropology, 28(1), 479-507. https://doi.org/10.1146/annurev.anthro.28.1.479
  79. Shahdekar, F., Torabi, T., & Rahnama Roodposhti, F. (2022). Analysis of effective factors on development of circular economy in Iran. Iranian Economic Development Analyses, 8(1), 17-42. https://doi.org/10.22051/ieda.2021.34959.1265 [In Persian]
  80. Shahdekar, F., Torabi, T., & Rahnama Roudposhti, F. (2023). Providing a circular economy business model for knowledge-based companies. Journal of Technology Growth, 19(75), 33- https://doi.org/10.61186/jstpi.37987.19.75.33 [In Persian]
  81. Shand, W., & Ndezi, T. (2025). Community-led climate adaptation in informal settlements. Washington, DC: World Bank. https://hdl.handle.net/10986/43146
  82. Sharifi, S., Zeyari, K., & Khatibi, M. (2024). Spatial-locative organization strategies of informal settlements (Case study: Murad Ab Karaj Hill). Safe City, 7(4), 51-68. https://doi.org/10.22034/ispdrc.2024.2026406.1094 [In Persian]
  83. Statistical Center of Iran. (2025). Population and housing census. Retrieved April 15, 2025, from https://amar.org.ir/population-and-housing-census#app3146 [In Persian]
  84. Swyngedouw, E. (2006). Circulations and metabolisms: (Hybrid) natures and (cyborg) cities. Science as Culture, 15(2), 105-121. https://doi.org/10.1080/09505430600707970
  85. Triandafyllidou, A., Moghadam, A., Kelly, M., & Şahin-Mencütek, Z. (2024). Migration and cities: An introduction. In Migration and cities: Conceptual and policy advances (pp. 1-18). Cham, Switzerland: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-031-55680-7_1
  86. Umar, T. (2020). A comparative study of MSW to emery in Oman. In Biotechnological applications of biomass. Winchester, UK: IntechOpen. https://doi.org/10.5772/intechopen.93745
  87. UN-DESA. (2019). World urbanization prospects: The 2018 revision (ST/ESA/SER.A/420). New York, NY: United Nations. https://www.un.org/en/desa/2018-revision-world-urbanization-prospects
  88. UNDP. (2021). Climate change: Challenges and responses. Retrieved April 15, 2025, from https://www.undp.org/georgia/publications/climate-change-challenges-and-responses
  89. UN-Habitat. (2017). New Urban Agenda (A/RES/71/256). Quito, Ecuador: United Nations.
  90. UN-Habitat. (2022a). Gender-responsive urban planning and design. Nairobi, Kenya: United Nations Human Settlements Programme. https://unhabitat.org/gender-responsive-urban-planning-and-design
  91. UN-Habitat. (2022b). Global action plan (GAP) launch: Accelerating for transforming informal settlements and slums by 2030. Retrieved from www.unhabitat.org
  92. UN-Habitat. (2022c). World cities report 2022: Envisaging the future of cities. Nairobi, Kenya: United Nations Human Settlements Programme. https://unhabitat.org/world-cities-report-2022-envisaging-the-future-of-cities
  93. UN-Habitat. (2025). From housing informality to adequate housing: Background paper and draft recommendations. Nairobi, Kenya: United Nations Human Settlements Programme. https://unhabitat.org/sites/default/files/2025/06/informal_settlements_-_background_paper_and_draft_recommendations.pdf
  94. United Nations. (2018). World urbanization prospects: Key facts. New York, NY: United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division.
  95. Vasseur, L., & Jones, M. (2015). Adaptation and resilience in the face of climate change: Protecting the conditions of emergence through good governance. Gland, Switzerland: IUCN-Swedish Biodiversity Centre. https://www.preventionweb.net/publication/documents-and-publications/adaptation-and-resilience-face-climate-change
  96. Vearey, J., Thomson, K., Sommers, T., & Sprague, C. (2017). Analysing local-level responses to migration and urban health in Hillbrow: The Johannesburg Migrant Health Forum. BMC Public Health, 17(3), 427. https://doi.org/10.1186/s12889-017-4352-2
  97. Voyatzis-Bouillard, D., & Kelman, I. (2021). Do climate change interventions impact the determinants of health for Pacific Island peoples? A literature review. The Contemporary Pacific, 33(2), 466-496. https://doi.org/10.1353/cp.2021.0039
  98. World Bank. (2022). Informal settlements in Romania: Situational analysis. Retrieved April 15, 2025, from https://www.worldbank.org
  99. World Bank. (2023). Urban heat in South Asia: Integrating people and place in adapting to rising temperatures. Washington, DC: World Bank. https://openknowledge.worldbank.org
  100. Zhang, A., Zhang, C., Munir, H., & Seuring, S. (2025). Circular economy policies in China and Europe: A systematic literature review. Circular Economy and Sustainability, 1-32. https://doi.org/10.1007/s43615-025-00689-y
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 346
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 91


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب