آمار

تعداد نشریات31
تعداد شماره‌ها468
تعداد مقالات4,106
تعداد مشاهده مقاله6,889,428
تعداد دریافت فایل اصل مقاله4,644,004
آهنی, الهه, نوروزی, اعظم, آهنی, مریم. (1404). بررسی پیامدهای همجواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(2), 95-111. doi: 10.22098/gsd.2026.18787.1104
الهه آهنی; اعظم نوروزی; مریم آهنی. "بررسی پیامدهای همجواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی". سامانه مدیریت نشریات علمی, 2, 2, 1404, 95-111. doi: 10.22098/gsd.2026.18787.1104
آهنی, الهه, نوروزی, اعظم, آهنی, مریم. (1404). 'بررسی پیامدهای همجواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی', سامانه مدیریت نشریات علمی, 2(2), pp. 95-111. doi: 10.22098/gsd.2026.18787.1104
آهنی, الهه, نوروزی, اعظم, آهنی, مریم. بررسی پیامدهای همجواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 2(2): 95-111. doi: 10.22098/gsd.2026.18787.1104

بررسی پیامدهای همجواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی

جغرافیا و توسعه فضایی
دوره 2، شماره 2، تیر 1404، صفحه 95-111    اصل مقاله (744.89 K)
نوع مقاله: علمی - پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/gsd.2026.18787.1104
نویسندگان
الهه آهنی1؛ اعظم نوروزی* 2؛ مریم آهنی1
1گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قاینات، قاین، ایران
2استادیار، گروه عمران و معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران.
چکیده
صنعتی شدن و گسترش فعالیت‌های صنعتی از عوامل کلیدی رشد اقتصادی و اجتماعی هر کشور است و شهرک‌های صنعتی به‌عنوان زیرساختی برای توسعه مناطق کم توسعه محسوب می‌شوند. در این چارچوب، هم‌جواری روستاها با شهرک‌های صنعتی می‌تواند بر معماری نواحی روستایی اثرگذار باشد. هدف پژوهش حاضر بررسی پیامدهای هم‌جواری روستاها و شهرک‌های صنعتی بر معماری نواحی روستایی شهرستان قاینات است. رویکرد پژوهش کیفی-کمّی است و داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای و میدانی جمع‌آوری شد. جامعه آماری دو گروه است: ۲۰ نفر از نخبگان و متخصصان اقتصادی، معماری و کارفرمایان و ۱۰۰ روستایی ساکن روستاهای اسفشاد و مهمویی که به‌طور تصادفی از طریق پرسشنامه گزینش شدند. روایی پرسشنامه با نظر خبره‌ها تأیید و پایایی با ضریب کرونباخ برابر 85/0 برآورد شد. برای تحلیل اثر شهرک‌های صنعتی بر معماری روستایی از آزمون t تک نمونه‌ای و ANOVA برای چهار مؤلفه اقتصادی-اجتماعی و کالبدی- محیطی استفاده شد. نتایج نشان داد هم‌جواری با شهرک صنعتی بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی روستا اثرگذار است. روستاییان و متخصصان بیشترین تأثیر را در افزایش ساختمان‌های مسکونی و بهبود زیرساخت‌ها گزارش کردند که به‌واسطه جذب مهاجران و بهبود وضعیت اقتصادی خانوارهاست. با توجه به مشکلات روستاها مانند بیکاری، بهره‌وری پایین و مهاجرت به شهرها، توسعه شهرک‌های صنعتی می‌تواند به کاهش شکاف‌های منطقه‌ای و بهبود شاخص‌های توسعه کمک کند. در بافت معماری بومی روستاهای مطالعه شده، فاصله بهینه بین شهرک‌های صنعتی و روستاها باید با توجه به ظرفیت‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و زیرساختی هر منطقه تعیین شود.
کلیدواژه‌ها
تحلیل واریانس؛ توسعه روستایی؛ شهرک‌های صنعتی؛ معماری بومی
مراجع
  1. باقریان جلودار مصطفی؛ قربان پور لندی زهرا و جوادی نیا، علی. (1395). بررسی اثرات اقتصادی - اجتماعی شهرک‌های صنعتی در توسعه مناطق روستایی نمونه موردی: شهرک‌های صنعتی شهرستان سوادکوه. فصلنامه مشارکت و توسعه اجتماعی، ۲ (۳)، ۶۹-۹۱.
  2. بشیرزاده، سحر؛ سهیلی، جمال‌الدین و مفاخر، فرشاد. (1401). ارائه طرح‌های پیشنهادی مسکن روستایی با توجه به الگوهای توسعه‌یافته خانه‌های بومی در منطقه گیلان. جغرافیا و مطالعات محیطی، 11(44)، 26-41. Dor: 20. 001.1.20087845.1401.11.44.2.5
  3. بوذرجمهری، خدیجه؛ شایان، حمید و بهرامی، کیوان. (1394). بررسی اثرات اجتماعی و زیست‌محیطی شهرک‌های صنعتی بر نواحی روستایی مطالعه موردی: شهرک صنعتی چناران. فصلنامه علمی برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 5(20)، 81-96. Doi: 20.1001.1.22516735.1394.5.20.7.6
  4. بهبهانی، الناز؛ دیناروند، عبدالرحمن؛ تابان، محسن و مهرکی زاده، محمد. (۱۴۰۰). بازخوانی بارزه‌های معماری بومی در مسکن روستاهای ساحلی بوشهر. مسکن و محیط روستا، ۴۰ (۱۷۶)، ۱۶-۳. Doi: 10.22034/40.176.3
  5. پیرزاد، احمد و ریاحی مقدم، ساشا. (1402). بررسی رابطه بوم‌گرایی در معماری روستایی با اقتصاد روستایی (نواحی معتدل و مرطوب و نواحی گرم و خشک). تاریخ هنر ایران دوره اسلامی، 1(1)، 189-214. Doi:10.22080/hpai.2024.4626
  6. تقوایی، علی‌اکبر؛ بهرام پور، مهدی و شاهین راد، مهرنوش. (1388). بازسازی مسکن روستایی پس از سانحه؛ آسیب‌شناسی - رهنموده. معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 2(2)، 105-112.
  7. رضایی، مسعود؛ وثیق، بهزاد و مرادی، ابراهیم. (1392). جایگاه الگوهای معماری پایدار در معماری بومی روستایی (مطالعه موردی: روستای هلسم، استان ایلام). فصلنامه علمی فرهنگ ایلام، 15 ( 44 و 45)، 58-77.
  8. سرورامینی، شبنم؛ اسدی، علی و کلانتری، خلیل. (1389). بررسی اثرات شهرک صنعتی اشتهارد بر توسعه روستاهای هم‌جوار. مجله اقتصاد و توسعه کشاورزی، 24(2)، 227-238.Doi: 10.22067/jead2.v1389i2.3939
  9. سیروس صبری، رضا و فریدون زاده، حسن. (1391). بررسی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری بافت روستایی مطالعه موردی: روستای پا قلعه خوزستان. مسکن و محیط روستا، 31(138)، 105-117.
  10. شفایی، مینو و مدنی، رامین (1390). تبیین روش تحقیق زمینه‌یابی در طراحی الگوی مسکن روستایی. معماری و شهرسازی آرمان‌شهر، 4(7)، 17-30.
  11. طورانی، علی؛ مطیعی لنگرودی، سید حسن و سلیمانگلی، رضا. (1390). ارزیابی پیامدهای فضایی استقرار شهرک‌های صنعتی در نواحی روستایی (بخش مرکزی شهرستان مینودشت). مطالعات و پژوهش‌های شهری و منطقه‌ای، 3(9)، 58-37.
  12. علیزاده، توحید؛ مظلوم خراسانی، محمد و مجدی، علی‌اکبر. (1400). مطالعه پیامدهای اجتماعی و اقتصادی شهرک‌های صنعتی بر نواحی روستایی موردمطالعه: شهرک‌های صنعتی شهرستان ارومیه. راهبردهای توسعه روستایی، 8(4)، 399-418. Doi: 10.22048/rdsj.2021.286636.1945
  13. عنبری، موسی و ملاکی، احمد. (1390). بررسی آثار اجتماعی قطب‌های رشد صنعتی بر توسعه پایدار محلی (مطالعه موردی قطب رشد صنعتی عسلویه). توسعه محلی (روستائی-شهری)، 3(2)، 87-106.
  14. فرمانداری شهرستان قاینات. (1395). بخش آمار و اطلاعات.
  15. قاسمی، سیده عاطفه؛ مشیری، فرخ و ممیز، آیت‌الله. (1393). بررسی اثرات فضایی مناطق ویژه اقتصادی بر سکونتگاه‌های عسلویه (مطالعه موردی: منطقه ویژه اقتصادی پارس جنوبی). مطالعات برنامه‌ریزی سکونتگاه‌های انسانی، 9(27)، 109-137.
  16. قدیری معصوم، مجتبی؛ حجی پور، محمد و روستا، محمدامین. (1393). آسیب‌شناسی الگوی جدید مساکن روستایی از منظر توسعه پایدار (مورد: دهستان شوسف در شهرستان نهبندان). برنامه‌ریزی فضایی، 4(3)، 1-14.DOR: 20.1001.1.22287485.1393.4.3.1.9
  17. کیوانی نژاد، ملیکا؛ تاج، شهره و صالحی، هما. (1398). انطباق زبان الگو با معماری بومی روستایی ایران در راستای پایداری محیط (مطالعه موردی، دهستان لفور). فصلنامه جغرافیا (برنامه‌ریزی منطقه‌ای)، 9(37)، 925-944.DOR: 20.1001.1.22286462.1398.10.37.51.0
  18. کرمانی، مهدی؛ بهروان، حامد و ازکیا، مصطفی. (1387). بررسی تغییرات اقتصادی و اجتماعی در شیوه زندگی روستاییان به‌واسطه استقرار صنعت در مناطق روستایی نمونه موردمطالعه: مجتمع صنعتی معدنی مس قلعه زری. علوم اجتماعی (دانشکده ادبیات و علوم انسانی مشهد)، 5(2)، 179-214.
  19. متقی، افشین؛ امرایی، مهتاب و قربانی سپهر، آرش. (1402). بررسی تأثیرات اقتصادی شهرک‌های صنعتی بر مناطق پیرامونی (مطالعه موردی: شهرک صنعتی قرچک). نشریه مهندسی جغرافیای سرزمین، 7 (2)، 282-271. Doi:10.22034/jget.2023.146143
  20. مؤذن، سجاد و برنجی، شینا. (1400). شناخت و تحلیل کالبدی معماری بومی روستای لیوس. معماری و شهرسازی ایران، 12(2)، 153-169.Doi:10.30475/isau.2021.221675.1362
  21. مشیری، سینا و آذرباد، نسرین. (1396). پیامدهای استقرار نواحی صنعتی در مناطق روستایی: مطالعه موردی روستای کمرد در دهستان سیاه‌رود، شهرستان تهران. روستا و توسعه، 10(3)، 181-194.
  22. نادرخانی، زلیخا و صیدائی، سید اسکندر. (1398). ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی استقرار صنایع بر توسعه روستایی پیرامونی در شرکت‌های سرب و روی انگوران. راهبردهای توسعه روستایی، 6(4)، 395-407. Doi:10.22048/rdsj.2020.209241.1827
  23. نیکویی فرد، مسعوده. (1400). ارزیابی پیامدهای نواحی صنعتی بر توسعه روستایی (نمونه موردی روستای خیرآباد استان مرکزی). پژوهش‌های برنامه و توسعه، 1(2)، 61-95. Doi: 10.22034/pbr.2021.104642
  24. Alizadeh, T., Mazloom Khorasani, M., & Majdi, A. A. (2021). "A Study of the Social and
  25. Economic Consequences of Industrial Estates on Rural Areas: A Case Study of Industrial Estates in Urmia County." Rural Development Strategies, 8(4), 399-418. Doi: 10.22048/rdsj.2021.286636.1945. [In Persian].
  26. Anbari, M., & Malaki, A. (2011). "Investigating the Social Effects of Industrial Growth Poles on Local Sustainable Development (Case Study: Asaluyeh Industrial Growth Pole)." Local Development (Rural-Urban), 3(2), 87-106. [In Persian]
  27. Andris, O., & Valdis, A. (2021). Reginal Center Development Management Factors: Case Study of LIEPAJA. Engineering for Rural Development Jelgava, 26, 1168-1175. DOI: 10.22616/ ERDev.2021.20.TF255.
  28. Bagherian Jelodar, M., Ghorbanpour Landi, Z., & Javadi‑Nia, A. (2016). An Investigation of the Economic and Social Effects of Industrial Parks on the Development of Rural Areas: A Case Study of the Industrial Parks of Savadkuh County. Journal of Participation and Social Development, 2(3), 69–91 [In Persian].
  29. Bashirzadeh, S., Jamaleddin, S., & Mofakhar, F. (2022). Proposing Rural Housing Designs Based on Developed Patterns of Indigenous Houses in the Gilan Region. Geography and Environmental Studies, 11(44), 26–41. DOI: 20.001.1.20087845.1401.11.44.2.5. [In Persian]
  30. Behbahani, E., Dinarvand, A., Taban, M., & Mehrkizadeh, M. (2021). Reinterpreting Indigenous Architectural Features in the Housing of Coastal Villages of Bushehr. Housing and Rural Environment, 40(176), 3–16. Doi: 10.22034/40.176.3. [In Persian]
  31. Boozarjomhari, K., Shayan, H., & Bahrami, K. (2015). An Examination of the Social and Environmental Impacts of Industrial Parks on Rural Areas: A Case Study of the Chenaran Industrial Park. Scientific Quarterly of Regional Planning, 5(20), 81–96. Doi: 20.1001.1.22516735.1394.5.20.7.6. [In Persian]
  32. Elfi, K., & Adrimas, S. (2019), Potential analysis of small and medium industries (SMIs) In Lima Puluh Kota Regency, West Sumatr. Jurnal Perspektif Pembiayaan dan Pembangunan Daerah,6 (5),583-594.  DOI:10.22437/ppd.v6i5.6342.
  33. Fernández, I., & Ruiz, M. C. (2009). Descriptive model and evaluation system to locate sustainable industrial areas. Journal of Cleaner Production, 17(1), 87-100.  DOI:10.1016/j.jclepro.2008.02.011.
  34. Ghadiri M., Haji Pour, M., & Mohammadamin, M.R. (2014). "Pathology of the New Pattern of Rural Housing from the Perspective of Sustainable Development (Case: Shousf Rural District in Nehbandan County)." Spatial Planning, 4(3), 1-14. DOR: 20.1001.1.22287485.1393.4.3.1.9[In Persian]
  35. Ghasemi, S.A., Moshiri, F., & Momayyez, A. (2014). "Investigating the Spatial Effects of Special Economic Zones on the Settlements of Asaluyeh (Case Study: South Pars Special Economic Zone)." Studies of Human Settlements Planning, 9(27), 109-137. [In Persian].
  36. Ghayenat County Governorship. (2016). Statistics and Information Section.
  37. Jamshidi, A., & Jamini, D. (2013). Analyzing the effects of Ilam industrial town construction on the development of the surrounding villages, Iran. Romanian Review Of Regional Studies, 9(2), 67-78.
  38. Jarmila V. (2010). Industrial Parks-History, Their Present and Influence on Employment. Review of Economic Perspectives, 10 (1), 41-58. DOI: 10.2478/v10135-009-0008-38-
  39. Keyvaninejad, M., Taj, Sh., & Salehi, H. (2019). "Adaptation of Pattern Language to the Indigenous Rural Architecture of Iran for Environmental Sustainability (Case Study: Lafour Rural District)." Quarterly Journal of Geography (Regional Planning), 9(37), 925-944. DOR: 20.1001.1.22286462.1398.10.37.51.0. [In Persian]
  40. Karami, M., Behravan, H., & Azkia, M. (2008). "Investigating the Economic and Social Changes in the Lifestyle of Villagers Due to the Establishment of Industry in Rural Areas (Case Study: Ghaleh Zari Copper Mining and Industrial Complex)." Social Sciences (Faculty of Literature and Human Sciences of Mashhad), 5(2), 179-214. [In Persian].
  41. Le, T., Pham, V., Cu, T., Pham, M., & Dao, Q. (2020). The effect of industrial park development on people’s lives. Management Science Letters, 10(7), 1487-1496. DOI:10.5267/j.msl.2019.12.018
  42. Moazen, S., & Sabrinji, S. (2021). "Understanding and Analyzing the Physical Structure of the Indigenous Architecture of Luyus Village." Iranian Architecture and Urbanism, 12(2), 153-169. Doi:10.30475/isau.2021.221675.1362. [In Persian]
  43. Moshiri, S., & Azarbad, N. (2017). "Consequences of Industrial Areas Establishment in Rural Regions: A Case Study of Kamard Village in Siahrood Rural District, Tehran County." Rooasta & Development, 10(3), 181-194. [In Persian]
  44. Motaghi, A., Amraei, M., & Ghorbani Sepehr, A. (2023). "Investigating the Economic Impacts of Industrial Estates on Surrounding Areas (Case Study: Gharchak Industrial Estate)." Journal of Land Geography Engineering, 7(2), 271-282. Doi:10.22034/jget.2023.146143. [In Persian]
  45. Naderkhani, Z., & Seidai, S.E. (2019). "Assessing the Economic and Social Impacts of Industry Settlement on Surrounding Rural Development in Angooran Lead and Zinc Companies." Rural Development Strategies, 6(4), 395-407. Doi: 10.22048/rdsj.2020.209241.1827. [In Persian]
  46. Nikoui fard, M. (2021). "Evaluating the Consequences of Industrial Zones on Rural Development (Case Study: Khayrabad Village, Markazi Province)." Research Papers in Planning and Development, 1(2), 61-95. Doi: 10.22034/pbr.2021.104642. [In Persian].
  47. Ozorhon, I. F., & Ozorhon, G. (2021). Rural architecture and sustainability: Learning from the past. Journal of Asian Rural Studies, 5(1), 30-47. DOI: 10.20956/jars.v5i1.2492.
  48. Pirzad, A., & Riahi Moghadam, S. (2023). A Study of the Relationship Between Ecoprint in Rural Architecture and Rural Economy (Temperate and Humid Regions and Hot and Dry Regions). Iranian History of Islamic Art, 1(1), 189–214. Doi:10.22080/hpai.2024.4626. [In Persian].
  49. Rezaei, M., Vaghif, B., & Moradi, E. (2013). The Position of Sustainable Architectural Patterns in Indigenous Rural Architecture (Case Study: Halesam Village, Ilam Province). Scientific Quarterly of Ilam Culture, 15/(44 & 45), 58–77. [In Persian]
  50.  Rinku,D., & Ashim Kumar, D. (2011). Industrial Clusters: An Approach for Rural Development In North East India, International Journal of Trade, Economics And Finance, 2 (2), 161-165. DOI: 10.7763/IJTEF.2011.V2.96.
  51. Sabri Sirus, R., & Fereydoun Zadeh, H. (2012). "A Study of Factors Affecting the Formation of Rural Texture: A Case Study of Pa Qaleh Village, Khuzestan." Maskan va Mohit-e Roosta, 31(138), 105-117. [In Persian]
  52. SarvarAmini, S., Asadi, A., & Kalantari, K. (2010). An Examination of the Effects of Hashtgerd Industrial Estate on the Development of Adjacent Villages. Journal of Agricultural Economics and Development, 24(2), 227–238. Doi: 10.22067/jead2.v1389i2.3939. [In Persian]
  53. Shafaei, M., & Madani, R. (2011). "Explaining the Field Survey Research Method in Designing a Rural Housing Model." Armanshahr Architecture and Urbanism, 4(7), 17-30. [In Persian]
  54. Taghvayi, A. A., Bahrampour, M., & Shahinrad, M. (2009). Rural Housing Reconstruction After Disaster: Pathology - Guidelines. Armanshahr Architecture and Urbanism, 2(2), 105–112. [In Persian]
  55. Thanh.T.c., & Tuan, A.N. (2021), Development of industrial parks and a new live hood strategy for the people in Vietnam. Problems and Perspective In Management,19(1), 721-730. DOI: 10.21511/ppm.19(1).2021.19.
  56. Toorani, A., Motiei Langroudi, S.H., & Soleiman Goli, R. (2011). "Assessing the Spatial Consequences of Industrial Estate Settlements in Rural Areas (Central District of Minoodasht County)." Urban and Regional Studies and Research, 3(9), 37-58. [In Persian]
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 31
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب