اثربخشی برنامه یکپارچگی حسی بر ادارک فضایی و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری خاص

اسکندرنژاد، م.، رضایی، ف.، و جاهدی، م. (۱۳۹۷). رابطه بین سطح داوری و نوع رشته ورزشی در رنگ‌های سرد و گرم رفتار حرکتی. فصلنامه رفتار حرکتی،10(31)، 147-160. [DOI:org/10.22089/mbj.2018.1190]

اکبری بیاتیانی، ز. (1397). درمان مشکلات حسی اختلالات طیف اتیسم با رویکرد یکپارچگی حسی. راهنمای عملی برای والدین و درمانگران. تهران: آوای نور.

بیات شهبازی، ف.، ارجمندنیا، ع. ا.، و نعمتی، ر. (1400) بررسی اثربخشی مداخله حافظه فعال بر عملکرد حافظه فعال دیداری_فضایی کودکان پیش‌دبستانی در معرض خطر مشکلات یادگیری. مجله روانشناسی و روانپزشکی شناخت. ۸ (۶)، ۶۹-۸۲. http://shenakht.muk.ac.ir/article-1-1286-fa.html

پورحسینی، ف.، و طهماسبی بروجنی، ش. (1397). تأثیر موزیک تند و کند بر ادراک عمق دختران جوان ورزشکار در شرایط خستگی. رشد و یادگیری حرکتی-ورزشی (حرکت)، 10(1 )، 61-77.  [DOI:org/10.22059/jmlm.2018.109329.845]

درتاج، ف.، و ربیعی وزیری، ن. (1385). بررسی رابطه نقص ادراک بینایی با اختلال خواندن در دانش آموزان پایه اول و دوم ابتدایی شهر کرمان. فصلنامه روان­شناسی تربیتی، 2 (3)،110-81. [DOI:10.22054/jep.2006.5972]

رفیق ایرانی، س.، نریمانی، م.، و نخستین گلدوست، (1403). اثربخشی بسته آموزشی کاهش فرسودگی تحصیلی بر کاهش آشفتگی روانشناختی و ارتقای پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان دختر دوره دوم متوسطه. فصلنامه روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، 13(2): .58-70. [DOI:org/10.22098/jsp.2024.10650.5252]

زارعیان، ا.، رازدان، س.، و طهماسبی بروجنی، ش. (۱۳۹۵). تاثیر انگیختگی ناشی از حضور تماشاگر بر ادراک عمق و حافظه فضای دانشجویان دختر ورزشکار. فصلنامه رفتار حرکتی، 8(25)، 121-138. https://jsmdl.ut.ac.ir/article_23807.html

شاه­محمدی، م.، انتصار فومنی، غ.، حجازی، م.، و اسدزاده، ح. (1398). تأثیر برنامه یکپارچگی حسی بر هوش غیرکلامی، توجه و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری ریاضی. ناتوانی‌های یادگیری، 9(1)، 93-115. https://jld.uma.ac.ir/article_835.html

شعری، س.، صداقت، م.، مرادی، ح.، و شعاع­کاظمی، م. (۱۴۰۲). ارزیابی تمرینات ادراکی–حرکتی (پاریاد) و نوروفیدبک بر رابطه والد–کودک و عملکرد اجرایی و هماهنگی دیداری–حرکتی در دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری. مطالعات آموزشی و آموزشگاهی، ۱۲(۲)، ۲۴۳–۲۷۴. [DOI:org/10.48310/pma.2023.3057]

فراستیگ، م.، لف‌آور، و.، و ویتلسی، ج. (1966). آزمون پیشرفته‌ی ادراکی-بینایی فراستیگ: تشخیص و درمان. ترجمه مصطفی تبریزی و معصومه موسوی. (1404). تهران:  فراوان.

قاسمیان‌مقدم، ه.، و محمدزاده، ح. (۱۴۰۲). اثر برنامه تمرینی یکپارچگی حسی- حرکتی مبتنی بر رویکرد حس­بازی بر تجسم فضایی و مهارت‌های حرکتی ظریف کودکان با اختلال یادگیری. مجله توانمندسازی کودکان استثنائی، ۱۱(۴)، ۷۸–۹۰.  [DOI:org/10.22034/ceciranj.2024.470125.1890]

کریم طاهری، ز. (1402). اثر بخشی توانبخشی یکپارچگی حسی-حرکتی بر سازماندهی ادراکی فضائی و حافظه دیداری کودکان مبتلا به ناتوانی یادگیری غیرکلامی. سومین کنفرانس بین المللی تربیت بدنی و علوم ورزشی. https://civilica.com/doc/1796683

کریمی‌لیچاهی، ر.، اکبری، ب.، حسین­خانزاده، ع. ع.، و اسدی‌مجره، س. (۱۴۰۰). تأثیر برنامه مداخله‌ای چندوجهی (آموزش یکپارچگی حسی- حرکتی در سطح کودک و والدین) بر نگرش و عملکرد خواندن دانش‌آموزان نارساخوان. فصلنامه سلامت روان کودک، 8(۲)،  1-16. https://www.sid.ir/paper/1028627/fa

محمدی فرهمند، غ. (1400). تعیین رابطه بین ویژگی‌های شخصیتی و میزان پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان پایه اول ابتدایی. فصلنامه ایده­های نوین روانشناسی، 10(14)، 1-8. http://jnip.ir/article-1-611-fa.html

نریمانی، م.، سلمانی، ع. و شارعی، آ. (1404). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباط مؤثر بر امیدواری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی در دانش‌آموزان مستعد رفتارهای پرخطر. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 14(1)، 82-95. [DOI:10.22098/jsp.2025.16465.6043]

Akbari Bayatyani, Z. (2018). Sensory treatment of autism spectrum disorders using the sensory integration approach: A practical guide for parents and therapists. Tehran: Avaye Noor.

Alsakhen, F. F., & Razak, R. A. (2024). Cognitive functions for students with learning disabilities: Practical implications. ESICulture, 8(2), 269-278. https://esiculture.com/index.php/esiculture/article/view/2693

Al-Yagon, M., & Margalit, M. (2023). Specific Learning Disorder. In R. J. R. Levesque (Ed.), Encyclopedia of Adolescence (pp. 1–12). Springer. [DOI: 10.1007/978-3-319-32132-5_806-1]

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (5th Ed.). Washington, DC: Author.

Ayres, A. J. (1979). Sensory Integration and the Child. Los Angeles: Western Psychological Services. 

Bayat Shahbazi, F., Arjmandnia, A. A., & Nemati, R. (2021). The effectiveness of working memory intervention on visuospatial working memory performance of preschool children at risk of learning difficulties. Journal of Cognitive Psychology and Psychiatry, 8(6), 69–82. http://shenakht.muk.ac.ir/article-1-1286-fa.html

Braid, J., & Richlan, F. (2022). The functional neuroanatomy of reading intervention. Frontiers in Neuroscience, 16(1), 921-931. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9243375/

California Learning Resource Network. (2025, June 26). Is visual processing disorder a learning disability? https://www.churchillstl.org/

Colby, C. L., & Goldberg, M. E. (1999). Space and attention in parietal cortex. Annual Review of Neuroscience, 22(1), 319–349. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10202542/

Coelho, F., Rando, B., Salgado, M., & Abreu, A. M. (2025). Sensory Processing of Time and Space in Autistic Children. Children (Basel, Switzerland), 12(10), 1366-1374. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41153548/

Deng, J., Lei, T., & Du, X. (2023). Effects of sensory integration training on balance function and executive function in children with autism spectrum disorder: Evidence from Footscan and fNIRS. Frontiers in Psychology, 14(1), 126-139. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37946875/

Dortaj, F., & Rabiei Vaziri, N. (2006). The relationship between visual perception deficits and reading disorder in first- and second-grade elementary students in Kerman. Journal of Educational Psychology, 2(3), 81–110. [DOI:10.22054/jep.2006.5972]

Espinas, D.R., Vaughn, S., & Fuchs, L.S. Interventions for children and adolescents with specific learning disability and co-occurring disorders. Pediatr Res, 18(6), 406-418. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40681698/

Eskandarrnejad, M., Rezaei, F., & Jahedi, M. (2018). The relationship between judgment level and type of sport discipline in warm and cool colors of motor behavior. Motor Behavior Quarterly, 10(31), 147–160. [DOI:org/10.22089/mbj.2018.1190]

Farastig, M., LeFever, V., & Whittlesey, J. (1966). Frostig developmental test of visual perception: Diagnosis and treatment (M. Tabrizi & M. Mousavi, Trans.) [In Persian]. Tehran: Faravan Publications. (Original work published 1966).

Fathi Azar, E., & Mirzaie, H. (2023). Effectiveness of perceptual-motor exercises and physical activity on the cognitive, motor, and academic skills of children with learning disorders: A systematic review. Child Care Health Dev, 49(6), 1006–1018. [DOI:10.1111/cch.13111]

Gabriel, T., & Bornert-Ringleb, M. (2023). The intersection of learning difficulties and behavior problems: A scoping review of intervention research. Frontiers in Education, 8(1), 126-138.

[DOI:10.3389/feduc.2023.1268904]

Ghasemian Moghaddam, H., & Mohammadzadeh, H. (2023). The effect of a sensory–motor integration training program based on play-based sensory approach on spatial visualization and fine motor skills of children with learning disabilities. Journal of Motor Behavior Knowledge, 11(4), 78–90. http://www.ceciranj.ir/article_217199.html

Harris, J., Hirsh-Pasek, K., & Newcombe, N. S. (2013). Understanding spatial transformations: Similarities and differences between mental rotation and mental folding. Cognitive Processing, 14(1), 105–115.https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23397105/

Karim Taheri, Z. (2023). The effectiveness of sensory–motor integration rehabilitation on spatial perceptual organization and visual memory in children with nonverbal learning disabilities. In Proceedings of the 3rd International Conference on Physical Education and Sport Sciences. https://civilica.com/doc/1796683

Karimi Lichahi, R., Akbari, B., Hossein Khanzadeh, A. A., & Asadi Mojreh, S. (2021). The effectiveness of a multimodal intervention program (sensory–motor integration training for children and parents) on reading attitude and performance in students with dyslexia. Journal of Child Mental Health, 8(2), 1–16. https://www.sid.ir/paper/1028627/fa

Kashani, F., Ghanbari, S., & Gharib, M. (2023). The effect of sensory integration therapy on academic performance and spatial perception in children with learning disabilities. Iranian Journal of Child Neurology, 17(2), 45–54. [DOI:10.32598/ijcn.17.2.45]

Meyer, E. M., & Reynolds, M. R. (2022). Multidimensional scaling of cognitive ability and academic achievement scores. Journal of Intelligence, 10(4), 117. [DOI:10.3390/jintelligence10040117]

Mohammadi Farahmand, G. R. (2021). The relationship between personality traits and academic achievement of first-grade elementary students. Journal of New Ideas in Psychology, 10(14), 1–8. http://jnip.ir/article-1-611-fa.html

Müller-Axt, C., Kauffmann, L., Eichner, C., & von Kriegstein, K. (2025). Dysfunction of the magnocellular subdivision of the visual thalamus in developmental dyslexia. Brain, 148(1), 252–261. [DOI:10.1093/brain/awae235]

Narimani, M., Salmani, A. & Sharei, A. (2025). The effectiveness of effective communication skills training on academic hope and psychological well-being in students prone to high-risk behaviors. Journal of School Psychology, 14(1), 82-95. (Persian) [DOI:10.22098/jsp.2025.16465.6043]

Newcombe, N. S. (2010). Picture this: Increasing math and science learning by improving spatial thinking. American Educator, 34(2), 29–35.

Ofiesh, N. S., & Mather, N. (2023). Resilience and the child with learning disabilities. In S. Goldstein & R. B. Brooks (Eds.), Handbook of resilience in children (pp. 469–494). Springer. [DOI:10.1007/978-3-031-14728-9_25]

Oh, S., Jang, J.-S., Jeon, A.-R., Kim, G., Kwon, M., Cho, B., & Lee, N. (2024). Effectiveness of sensory integration therapy in children, focusing on Korean children: A systematic review and meta‑analysis. World Journal of Clinical Cases, 12(7), 1260–1271. [DOI:10.12998/wjcc.v12.i7.1260]

Porat, R., & Ceobanu, C. (2024). Enhancing spatial ability: A new integrated hybrid training approach for engineering and architecture students. Education Sciences, 14(6), 563-575. [DOI: 10.3390/educsci14060563]

Pourhosseini, F., & Tahmasebi Borujeni, S. (2018). The effect of fast and slow music on depth perception of young female athletes under fatigue conditions. Journal of Motor Learning and Movement, 10(1), 61–77. [DOI:10.22059/jmlm.2018.109329.845]

Punar, E., & Şevgin, Ö. (2024). Effect of goal-directed perceptual-motor exercise on children with specific learning difficulties: A randomized controlled trial. BMC Pediatrics, 24(1), 820-829. [DOI: 10.1186/s12887-024-05309-6]

Piller, A., McHugh Conlin, J., Glennon, T. J., Andelin, L., Auld-Wright, K., Teng, K., & Tarver, T. (2025). Systematic review of sensory-based interventions for children and youth. Frontiers in pediatrics, 13(1), 172-179. [DOI:10.3389/fped.2025.1720179]

Rafigh Irani, S., Narimani, M. & Nakhostin Goldoost, A. (2024). The effectiveness of an educational package for academic burnout reduction on decreasing psychological distress and promoting the academic achievement of female high school students (Persian). Journal of School Psychology and Institutions, 13 (2):58-70. [DOI:org/10.22098/jsp.2024.10650.5252]

Rubmann, M., Netz, N., & Lörz, M. (2023). Dropout intent of students with disabilities. Higher Education, 88(1), 183–208. [DOI: 10.1007/s10734-023-01111-y]

Schaaf, R. C., & Mailloux, Z. (2015). Clinician’s guide for implementing Ayres Sensory Integration. Los Angeles, CA: Western Psychological Services. [DOI:10.7139/2017.978-1-56900-433-3]

Schaaf, R. C., Benevides, T. W., Mailloux, Z., & Kelly, D. (2023). Sensory integration-based occupational therapy interventions: A review of effectiveness and fidelity. American Journal of Occupational Therapy, 77(2), 77-89. [DOI:10.5014/ajot.2023.05020]

Shaeri, S., Sedaghat, M., Moradi, H., & Shoa Kazemi, M. (2023). Evaluation of perceptual–motor exercises (Pariad) and neurofeedback on parent–child relationship, executive functions, and visual–motor coordination in students with learning disabilities. Journal of Educational and School Studies, 12(2), 243–274. [DOI:org/10.48310/pma.2023.3057]

Shah Mohammadi, M., Entesar Foomani, G. H., Hejazi, M., & Asadzadeh, H. (2019). The effect of a sensory integration program on nonverbal intelligence, attention, and academic performance of students with mathematics learning disabilities. Scientific Quarterly Journal of Learning Disabilities, 9(1), 93–115. https://jld.uma.ac.ir/article_835.html

Shely, A., Ben-Izhack, G., Lugassy, D., Matalon, S., Pilo, R., Brosh, T., & Dolev, E. (2021). New training approach for improving the spatial perception and orientation ability of dentistry students. Applied Sciences, 11(20), 1-11. [DOI: 10.3390/app11209387]

Shi, Y., & Qu, S. (2022). Analysis of the effect of cognitive ability on academic achievement: Moderating role of self-monitoring. Frontiers in Psychology, 13(1), 965-974. [DOI:10.3389/fpsyg.2022.996504]

Steinmayr, R., Meißner, A., Weidinger, A. F., & Wirthwein, L. (2024). Academic achievement. Oxford Bibliographies in Education. [DOI:10.1093/obo/9780199756810-0108]

Stieff, M., & Uttal, D. (2023). How much can spatial training improve STEM achievement? Educational Psychology Review. 27(4), 607–615. [DOI: 10.1007/s10648-015-9304-8]

Taylor, S. E., & Pham, L. B. (1999). The effect of mental simulation on goal-directed performance. Imagination, cognition and personality, 18(4), 253-268. [DOI:10.2190/VG7L-T6HK-264H-7XJY]

Tiwari, S., Shah, B., & Muthiah, A. (2024). A global overview of spatial–visual ability. Applied System Innovation, 7(3), 48-57. [DOI: 10.3390/asi7030048]

Uttal, David H. Meadow, Nathaniel G. Tipton, Elizabeth Hand, Linda L. Alden, Alison R. Warren, Christopher Newcombe, Nora S. (2013). The malleability of spatial skills: A meta-analysis of training studies. Psychological Bulletin, 139(2), 352-402. [DOI: 10.1037/a0028446]

Whitehouse, S. (2024, June 8). The impact of learning disabilities on family dynamics. Achieve Psychology. [DOI:10.5281/zenodo.11123456]

Witt, J. K. (2021). Tool use affects spatial perception. Topics in Cognitive Science, 13(4), 666-683. [DOI:10.1111/tops.12563]

Zareian, E., Razdan, S., & Tahmasebi Borujeni, S. (2016). The effect of arousal induced by spectator presence on depth perception and spatial memory of female athlete students. Motor Behavior Quarterly, 8(25), 121–138. [DOI:10.22089/mbj.2016.842]

Zhang, Y., Li, X., & Wang, J. (2023). Spatial cognition and mathematical performance in children: A developmental perspective. Journal of Experimental Child Psychology, 226(1), 105-115. [DOI:10.1016/j.jecp.2023.105020]