پیوندهای مفید
آمار
| تعداد نشریات | 31 |
| تعداد شمارهها | 447 |
| تعداد مقالات | 3,935 |
| تعداد مشاهده مقاله | 6,619,156 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 4,409,731 |
تأثیر سن تاغکاری بر ذخایر کربن و نیتروژن خاک: پیامدهای مدیریتی برای احیای اراضی خشک | ||
| مدل سازی و مدیریت آب و خاک | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 25 آبان 1404 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/mmws.2025.18631.1706 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی صابری* 1؛ محمدرضا دهمرده قلعه نو1؛ وحید کریمیان2 | ||
| 1دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده آب و خاک، دانشگاه زابل، زابل، ایران | ||
| 2استادیار گروه مهندسی طبیعت، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه یاسوج. یاسوج، ایران | ||
| چکیده | ||
| اراضی خشک و نیمهخشک ایران به دلیل محدودیت منابع آب و شرایط اقلیمی حساس، در معرض فرسایش خاک و کاهش حاصلخیزی قرار دارند. استفاده از گونههای مقاوم مانند زرد تاغ (Haloxylon persicum) برای تثبیت خاک و بهبود کیفیت آن، بهویژه از نظر ذخایر کربن و نیتروژن، اهمیت اکولوژیکی و مدیریتی دارد. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سن تاغکاری بر ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک و ذخایر کربن و نیتروژن در شهرستان بیرجند انجام شد. بدین منظور، سه منطقه شامل دو تاغزار با قدمتهای ۳۴ و ۲۶ سال و یک منطقه شاهد (فاقد تاغکاری) مورد بررسی قرار گرفتند. در هرسایت، با استفاده از روش نمونهبرداری تصادفی سیستماتیک تعداد ۶ نمونه خاک از سه عمق صفر تا ۱۵، ۱۵ تا ۳۰ و ۳۰ تا ۴۵ سانتیمتر برداشت گردید. نمونهها پس از انتقال به آزمایشگاه، جهت اندازهگیری ویژگیهای فیزیکوشیمیایی شامل pH، EC، وزن مخصوص ظاهری، تخلخل، کربن آلی و نیتروژن کل و همچنین تعیین ذخایر کربن و نیتروژن خاک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. سن تاغکاری اثر قابلتوجهی بر تجمع کربن و نیتروژن خاک دارد و این اثر بسته به عمق متفاوت است، در عمق ۰-۱۵ سانتیمتر بیشترین ذخایر کربن در سایت ۲۶ ساله (۴۶/۴) و در عمقهای ۱۵-۳۰ و ۴۵-۳۰ سانتیمتر در سایت ۳۴ ساله (۷۸/۵ و ۳۵/۳) مشاهده شد، که نشاندهنده نقش مرحله رشد پوشش و فعالیت میکروبی در تجمع و تثبیت مواد آلی است و اهمیت مدیریت طولانیمدت و گونههای مقاوم به خشکی برای افزایش ظرفیت ذخیره عناصر غذایی را برجسته میکند. کاهش وزن مخصوص و افزایش تخلخل نشاندهنده بهبود ساختار خاک و فعالیت بیشتر ریشهها و میکروارگانیسمها است. تحلیل مؤلفههای اصلی و همبستگیها نشان داد که کربن آلی و نیتروژن کل همجهت بوده و همبستگی بالایی با ذخایر عناصر غذایی دارند، در حالی که تراکم خاک رابطه معکوس با آنها دارد. یافتهها تأکید میکنند که تاغکاری بلندمدت موجب بهبود کیفیت فیزیکی و شیمیایی خاک، تقویت چرخه کربن و نیتروژن و افزایش پایداری اکولوژیکی اراضی خشک میشود. از منظر مدیریتی، انتخاب مناطق مناسب و پایش مستمر سن پوشش گیاهی، کلید ارتقای حاصلخیزی خاک و ظرفیت ذخیره عناصر غذایی و تضمین موفقیت برنامههای احیای اراضی خشک است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ویژگیهای فیزیکوشیمیایی خاک؛ حاصلخیزی خاک؛ مواد آلی خاک؛ احیای اراضی؛ مدیریت اکوسیستم خشک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 138 |
||