| تعداد نشریات | 32 |
| تعداد شمارهها | 497 |
| تعداد مقالات | 4,425 |
| تعداد مشاهده مقاله | 7,635,604 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 5,137,177 |
مقایسۀ اثربخشی آموزش فرزندپروری و مداخلۀ والد-کودک بر انعطافپذیری روانشناختی و تمایزیافتگی مادران کودکان دارای اختلال یادگیری | ||
| رواندرمانی کودک و نوجوان | ||
| مقاله 5، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 7، خرداد 1405، صفحه 65-53 اصل مقاله (1.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22098/rcap.2025.17821.1115 | ||
| نویسندگان | ||
| نسرین سلیمی1؛ معصومه علامه* 2؛ زینب روکی3؛ مرضیه سهیلی4؛ فروغ سلیمی5 | ||
| 1کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکدۀ روانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3کارشناسی ارشد، گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی،واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران | ||
| 4دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی تربیتی، دانشکدۀ روانشناسی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران | ||
| 5کارشناسی، گروه مشاوره، دانشکدۀ امور تربیتی و مشاوره، واحد تهران مرکزی،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: هدف از این پژوهش مقایسۀ اثربخشی آموزش فرزندپروری و مداخلۀ والد-کودک بر انعطافپذیری روانشناختی و تمایزیافتگی مادران کودکان دارای اختلالیادگیری بود. روشها: روش این پژوهش نیمه آزمایشی بود که با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل اجرا شد. جامعۀ اماری شامل تمامی کودکان 6 تا11 سالۀ دارای کودکان مبتلا اختلالات یادگیری خاص به همراه مادرانشان بود که به مراکز مشاورۀ آموزش و پرورش شهر تهران مراجعه کردند. با درنظر گرفتن ملاک های ورود، با استفاده از روش نمونهگیری دردسترس تعداد 60 مادر به انتخاب و با روش تصادفیساده در دو گروهآزمایش و یک گروهکنترل قرارگرفتند. جلسات آموزش فرزندپروری در قالب 8 جلسه، و مداخلۀ والد-کودک 10جلسه، هرهفته 2جلسه و هر جلسه 90 دقیقه اجرا شد. ابزار سنجش پرسشنامۀ انعطافپذیری شناختی دنیس و وندر وال(2010) و پرسشنامۀ تمایز یافتگی خود جکسوندر(2003) بود. دادهها با استفاده از نرم افزار SPSS26 تحلیل شدند. یافتهها: تفاوت میانگینها نشان داد که گروه مداخلۀ والد-کودک بر انعطافپذیری روانشناختی با تفاوت میانگین74/8 نسبت به گروه مداخلۀ فرزندپروری تأثیر بیشتری دارد و گروه مداخلۀ مبتنی بر مدل لین کلارک بر تمایز یافتگی خود مادران دارای کودکان مبتلا اختلالات یادگیری خاص با تفاوت میانگین 55/50 نسبت به گروه مداخله مبتنی بر رابطۀ والد-کودک تأثیر بیشتری دارد. نتیجهگیری: احساس مادر نسبت به خود بر چگونگی تعامل و ارتباط مؤثر وی با کودک دارای اختلالات یادگیری خاص تأثیر بهسزایی دارد؛ بنابراین میتوان از بازی درمانی والد-کودک و مهارتهای فرزندپروری برای ارتقای خانواده درمانی، انعطاف پذیری روانشناختی و تمایز یافتگی خود در مادران استفاده کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| انعطافپذیری روانشناختی؛ اختلالات یادگیری خاص؛ تمایز یافتگی خود؛ فرزندپروری مبتنی بر مدل لین کلارک؛ رابطۀ والد-کودک | ||
| مراجع | ||
|
بابای خاکیان زینب، زکییی علی، نقشینه طیبه.(1394). رابطۀ تمایزیافتگی خود در مادران و همبستگی خانوادگی با اختلالات رفتاری کودکان. مجلۀ مطالعات علوم پزشکی. ۲۶ (۴) :۳۳۴-۳۴۳ http://umj.umsu.ac.ir/article-1-2902-en.html جعفری، ع.، چایچیان، ز.، پورمحسنی، ف. و سلمانی، ع. (1403). اﺛربخشی آموزش پذیرش و تعهد بر کنترل خشم و تابآوری در والدین کودکان دارای ناتوانی یادگیری. ناتوانیهای یادگیری، 13(3)، 17-31. Doi:10.22098/jld.2024.13727.2121 حسینی سهی، مینو سادات . (1402). اثربخشی فرزندپروری مبتنی بر ذهنآگاهی بر کیفیت رابطۀ والد-کودک در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری خاص با اسپسیفایر ریاضی. پژوهش در روان درمانی کودک و نوجوان، 2(2)، 64-52. Doi: 10.22098/rcap.2023.14072.1034 دبیر، مریم، اسدزاده، حسن، و حاتمی، حمیدرضا. (1399). آموزش بازی درمانی مبتنی بر رابطۀ والد-کودک (مطابق الگوی لندرث) به مادران و اثربخشی آن در حل مشکلات رفتاری فرزندان دانشآموز آنان. خانواده و پژوهش، 17(1 (پیاپی 46) )، 83-101. https://sid.ir/paper/250377/fa دشتبانزاده نوشآبادی، سمیه و نشاط دوست، حمید طاهر.(1403). مقایسۀ اثربخشی بسته درمانی اختلال نافرمانی مقابلهای مبتنی بر تجارب زیستۀ والدین و بازیدرمانی مبتنی بر رابطۀ والد- کودک بر کیفیت تعامل والد- کودک و علایم کودکان مبتلا به اختلال نافرمانی مقابلهای، https://civilica.com/doc/2027240 رنجبر، سروش . (1403). اثر بخشی برنامۀ مداخلهای فراتشخیص یکپارچهنگر بر تنظیم هیجان و رابطۀ والد-کودک والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص. ناتوانیهای یادگیری, 13(4), 12-23. Doi: 10.22098/jld.2024.15431.2177 ریاحی موسی، ملکی تبار محمود، فرح بخش کیومرث، سالاری اسکر علی. (1396). اثربخشی گروهدرمانی آگاهی سیال بر تابآوری مادران دارای کودک معلول جسمیحرکتی. مجلۀ مطالعات ناتوانی. ۷ :۱۰۶-۱۰۶. http://jdisabilstud.org/article-1-614-fa.html سیداسماعیلی قمی، نسترن و سلمانی، علی. (1404). اثربخشی آموزش مهارتهای ارتباطی بر سازگاری اجتماعی و کیفیت زندگی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال طیف اوتیسم. روانشناسی افراد استثنایی، 15(57): 105-139. Doi: 10.22054/jpe.2025.83606.2778 غریبی، حسن، پاشایی، اشکان و دست باز، انور. (1403). اثربخشی آموزش فرزند پروری بر اساس مدل لین کلارک بر تابآوری، احساس کفایت و شادمانی در مادران دارای فرزند مبتلابه اختلال نقص توجه/ بیش فعالی. روانشناسی خانواده، 11(1)، 144-159. Doi: 10.22034/ijfp.2024.2025284.1304 فایضی نوشین، نریمانی محمد، آقاجانی سیف الله، بشرپور سجاد.(1401). تدوین مدل التقاطی خانواده محور و مقایسۀ اثربخشی آن با درمان تعامل والد-کودک در بهبود رابطۀ والد-کودک کودکان مبتلا به اختلالات طیف اتیسم (با عملکرد بالا). مجلۀ علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد. ۳۰ (۹) :۵۲۰۴-۵۲۱۴. http://jssu.ssu.ac.ir/article-1-5734-fa.html کاظمی، نواب، نعمتی، لیدا , یادگاری, سیده لیبا و عبدوس, فرزانه. (1401). پیشبینی شناخت اجتماعی بر اساس تمایزیافتگی خود و انعطافپذیری روانشناختی در دانشجویان. پژوهشهای روانشناسی اجتماعی, 12(48), 103-116. Doi: 10.22034/spr.2023.357993.1776 مظاهری تهرانی فیروزه، کوکلی معصومه، صوابی نیری وحید، بیکس یکانی مهدیه. (1401). اثربخشی آموزش واقعیتدرمانی بر انعطافپذیری شناختی و تمایزیافتگی خود در مادران دارای کودکان با اختلال یادگیری خاص. فصلنامۀ سلامت روان کودک. ۹ (۱) :۸۴-۹۹. http://childmentalhealth.ir/article-1-1129-fa.html ولیئی زهره، زمستانی مهدی، آراسته فرنوش.(1403). انعطافپذیری روانشناختی و آمیختگی شناختی در مادران دارای فرزند با و بدون اختلال یادگیری خاص: یک مطالعۀ علی-مقایسهای. روان پرستاری. ۱۲ (۴) :۲۵-۳۵. http://ijpn.ir/article-1-2360-fa.html Ayar, G., Yalçın, S. S., Artan, Ö. T., Kahveci, A., & Çöp, E. (2024). Which factors accompany maternal acceptance-rejection in children with specific learning disabilities?. BMC psychiatry, 24(1), 119. Doi:10.1186/s12888-024-05584-8 Bowen. M. (1978).Family Systems Theory and Practice.Illustration and Critique. J FamTher. doi:10.1002/j.1467-8438.1999.tb00363.x Burke K, Moore S. Development of the parental psychological flexibility questionnaire. Child Psychiatry Hum Dev. 2015;46(4):548–57. Doi:10.1007/s10578-014-0495-x Castles, A., Rastle, K., & Nation, K. (2018). Ending the reading wars: Reading acquisition from novice to expert. Psychological science in the public interest, 19(1), 5-51. Doi:10.1177/1529100618772271 Clark, R. E. (1983). Reconsidering research on learning from media. Review of educational research, 53(4), 445-459. Doi:10.3102/00346543053004445 Daks JS, Rogge RD. (2020). Examining the correlates of psychological flexibility in romantic relationship and family dynamics: a meta-analysis. J Context Behav Sci. 18:214–38. Doi:10.1016/j.jcbs.2020.09.010. Dennis JP, Vander Wal JS. (2010). The cognitive flexibility inventory: Instrument development and estimates of reliability and validity. Cogn Ther Res. 34(3):241-53. https://link.springer.com/article/10.1007/s10608-009-9276-4 Emerson LM, Ogielda C, Rowse G. (2019).The role of experiential avoidance and parental control in the association between parent and child anxiety. Front Psychol. 10:262. Doi:10.3389/fpsyg.2019.00262. Federica G, Renata T, Marzilli E. (2023). Parental postnatal depression in the time of the COVID-19 pandemic: A systematic review of its effects on the parent–child relationship and the child’s developmental outcomes. International journal of environmental research and public health. 21;20(3):2018. Doi:10.3390/ijerph20032018 Fonseca A, Moreira H, Canavarro MC. (2020). Uncovering the links between parenting stress and parenting styles: the role of psychological flexibility within parenting and global psychological flexibility. J Context Behav Sci.;18:59–67. Doi:10.1016/j.jcbs.2020.08.004 Grigorenko, E. L., Compton, D. L., Fuchs, L. S., Wagner, R. K., Willcutt, E. G., & Fletcher, J. M. (2020). Understanding, educating, and supporting children with specific learning disabilities: 50 years of science and practice. American psychologist, 75(1), 37. https://psycnet.apa.org/journals/amp/75/1/37/ Hillekens J, Buist KL, Horváth LO, Koper N, Ólafsdóttir J, Karkdijk E, et al. (2020). Parent-early adolescent relationship quality and problem behavior in Hungary, the Netherlands, India, and Iceland. Scand J Psychol. 20(6):763–74. Doi:10.1111/sjop.12667 Hung, F. N., & Chan, R. C. H. (2022). Differentiation of self, proximal minority stress, and life satisfaction among sexual minorities: Intrapersonal and interpersonal pathways to life satisfaction. American Journal of Orthopsychiatry, 122, 201-220. Doi:10.1037/ort0000638 Hussain, S., & Lansford, J. E.(2025). Multiple Serial Mediation Modeling of Remembered Parental Acceptance in Childhood Predicts Adults’ Marital Adjustment: The Role of Self-Differentiation, Depression, and Anxiety. The Family Journal, 10664807251318962. Jafari, E., Chaichian, Z., Pourmohseni, F. & Salmani, A. (2024). The effectiveness of acceptance and commitment training on anger control, resilience and in parents of children with learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 13(3), 17-31. Doi:10.22098/jld.2024.13727.2121 Leeming E, Hayes SC.(2016). Parents are people too: the importance of parental psychological flexibility. Clin Psychol-Sci Pract. 23(2):158–60. Doi:10.1111/cpsp.12147 Lucia VC, Breslau N.(2006). Family cohesion and children’s behavior problems: a longitudinal investigation. Psychiatry Res 141(2):141–9. Doi:10.1016/j.psychres.2005.06.009 Mikaeili, N. & Salmani, A. (2021). Investigating the Role of Parenting Styles in Predicting Students' Academic Procrastination. Journal of Family Relations Studies, 1(1), 13-20. Doi:10.22098/jhrs.2022.8669.1002 Qu Y, Li X, Ni B, He X, Zhang K, Wu G. (2021). Identifying the role of parent–child conflict and intimacy in Chinese adolescents’ psychological distress during school reopening in COVID-19 pandemic. Dev Psychol;57(10):1735–47. Doi:10.1037/dev0001218. Quchani, M., Arbabi, F. H., & Smaeili, N. S. (2021). A comparison of the effectiveness of Clark and ACT parenting training on improving the emotional-behavioral problems of the child with divorced single mothers. Learning and Motivation, 76, 101759. Salerno A, Tosto M, Raciti I, Merenda A. (2024). Self-differentiation and parenting stress in adolescent mothers. An exploratory study. Frontiers in Developmental Psychology. 16;2:1306427. https://www.frontiersin.org/journals/developmental-psychology/articles/10.3389/fdpys.2024.1306427/full Seyedesmaili Ghomi, N. & Salmani, A. (2025). Effectiveness of Communication Skills Training on the Social Adjustment and Quality of life for Mothers of Children with Autism Spectrum Disorder. Psychology of Exceptional Individuals, 15(57), 105-139. [Persian] Doi: 10.22054/jpe.2025.83606.2778 Sharifian, P., Kuchaki, Z., & Shoghi, M. (2024). Effect of resilience training on stress, hope and psychological toughness of mothers living with mentally and physically disabled children. BMC pediatrics, 24(1), 354. Skowron, E. A., & Schmitt, T. A. (2003). Assessing interpersonal fusion: Reliability and validity of a new DSI fusion with others subscale. Journal of marital and family therapy, 29(2), 209-222. doi:10.1111/j.1752-0606.2003.tb01201.x Soltani, E., Shareh, H., Bahrainian, S. A., & Farmani, A. (2013). The mediating role of cognitive flexibility in correlation of coping styles and resilience with depression. Pajoohandeh Journal, 18(2), 88-96. http://pajoohande.sbmu.ac.ir/browse.php?a_id=1518&sid Stein, B., Hoeft, F., & Richter, C. G. (2024).Stress, resilience, and emotional well-being in children and adolescents with specific learning disabilities. Current Opinion in Behavioral Sciences, 58, 101410. Teymoori, R., Salmani, A. & Salehinejad, M. A. (2022). The relationship between emotional character with depression and anxiety in patients with polycystic ovary syndrome. Journal of Research in Psychopathology, 3(7), 47-53. Doi:10.22098/jrp.2022.9595.1042 Wang, J., Liu, R. D., & Lin, J. (2025). The effect of parental psychological flexibility on children’s behavioral problems: a moderated mediation model. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 19(1), 8. Doi:10.1186/s13034-025-00863-y Zhang, Y., Liu, J., Jiang, M., Jia, F., Fang, M., & Liu, D. (2025). The influence of mother’s involvement in raising children with autism on maternal anxiety: the mediating role of parental psychological flexibility. Clinical Psychologist, 1-10. Doi:10.1080/13284207.2024.2447439 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 338 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 23 |
||