بررسی اثربخشی غنی‌سازی ادراکی بر کارکردهای اجرایی دانش‌آموزان با ناتوانی یادگیری خاص در ریاضی

ارشدی، س،. نوکنی، م،. عسگری، م و سپهوند، ت. (1401). مقایسه اثربخشی توانبخشی شناختی کنترل مهاری، تحریک الکتریکی مغز و ترکیب توانبخشی کنترل مهاری و تحریک الکتریکی مغز بر کارکردهای اجرایی (بازداری رفتاری و انعطاف­پذیری شناختی) در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش فعالی. فصلنامه روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، 11(3)، 6-27. https://jsp.uma.ac.ir/article_1786.html?lang=en

اسمعیل زاده روزبهانی، آ.، بهروزی، ن.، امیدیان، م.، و مکتبی، غ. (1400). تأثیر توان‌بخشی شناختی رایانه‌ای بر کارکردهای اجرایی و حل مسئله در دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ریاضی. توانمندسازی کودکان استثنایی، 12(4 (پیاپی 37) )، 87-98. [Doi:10.22034/ceciranj.2021.264495.1512]

آسیایی، ف.، یمینی، م.، و مهدیان، ح. (1397). اثربخشی برنامه بازسازی مهارت‌های ادراکی بر حافظه کاری، استدلال ادراکی و عملکرد ریاضی دانش‌آموزان با اختلال یادگیری ویژه ریاضی. روانشناسی افراد استثنایی، 8(30 )، 133-154. [Doi:10.22054/jpe.2018.9210]

افروزه، ا.، امرایی، ک.، حسن‌زاده، س.، و عزیزی، م. (1401). تأثیر برنامه آموزش ادراک دیداری ـ شنیداری بر مهارت روان‌خوانی و درک مطلب دانش‌آموزان نارساخوان. روانشناسی افراد استثنایی، 12(45)، 171-191. [Doi:10.22054/jpe.2022.62329.2351]

تقی زاده هیر، س.، نریمانی، م.، آقاجانی، س.، ندرمحمدی، م.، بشرپور، س. (1403). مقایسه تنظیم شناختی هیجان و بازداری پاسخ در دانش‌آموزان مبتلا به اختلال نقص توجه/ بیش‌فعالی و ضرب آهنگ شناختی کند. روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، 13(4)، 25-38. [DOI.org/10.22098/jsp.2025.14186.5742]

دهقان، ن.، و فرامرزی، س. (1401). بازی‌های شناختی پیش‌نیاز ورود به مدرسه. یارمانا.

سیدنوری، زهرا؛ حسین­ خانزاده، عباسعلی؛ ابوالقاسمی، عباس؛ و شاکری نیا، ایرج. (1402). اثربخشی آموزش کنش‌های اجرایی گرم و سرد در دو سطح والد و کودک بر بهبود علائم کودکان با اختلال نارسایی توجه/ فزون کنشی. روانشناسی مدرسه و آموزشگاه، 12(3)، 103-90. [DOI.org/10.22098/jsp.2023.9727.5033]

سفری وصال، م.، نظری، م.، و بافنده قراملکی، ح. (1401). اثربخشی توانبخشی شناختی در بهبود حافظه فعال، پردازش دیداری و درک فضایی کودکان با اختلال یادگیری ریاضی. فصلنامه سلامت روان کودک، 9(3)، 78-92. [Doi:10.52547/jcmh.9.3.8]

صادقی، ا.، ربیعی، م.، و عابدی، م. (1390). رواسازی و اعتباریابی چهارمین ویرایش مقیاس هوش و کسلر کودکان. روانشناسی تحولی (روانشناسان ایرانی)، 7(28)، 377-386. https://sid.ir/paper/454760/fa

عبدالمحمدی، ک.، علیزاده، ح.، غدیری، ف.، طیب لی، م.، و فتحی، آ. (1396). بررسی ویژگی‌های روان سنجی پرسشنامه درجه بندی رفتاری کارکردهای اجرایی (بریف) در کودکان 6 تا 12 سال. اندازه گیری تربیتی، 8(30)، 135-151. [Doi:10.22054/jem.2018.24457.1596]

علی‌پناه، م.، پورمحمدرضا تجریشی، م.، نجاتی، و.، و واحدی، م. (1401). اثربخشی برنامه توانبخشی شناختی بر کارکردهای اجرایی کودکان با اختلال ریاضی. آرشیو توانبخشی (توانبخشی)، 23(3 )، 352-370. [Doi:10.32598/RJ.23.3.487.17]

قمری گیوی، ح. (1388). مقایسه ی کارکردهای اجرایی در کودکان مبتلا به اختلال نقص توجه بیش‌فعالی، ناتوانی در یادگیری و کودکان بهنجار. مجله اصول بهداشت روانی، 11(44)، 33-322. [Doi:10.22038/jfmh.2009.1216]

محمد اسماعیل، ا.، و هومن، ح. (1381). انطباق و هنجاریابی آزمون ریاضیات ایران کی مت. کودکان استثنایی (پژوهش در حیطه کودکان استثنایی)،  2(4)، 323-332. https://sid.ir/paper/444684/fa

محمود علیلو، م.، هاشمی نصرت آبادی، ت.، و فلاحی، ا. (1394). مقایسه کارکردهای اجرایی بازداری پاسخ و توجه پایدار در کودکان با ناتوانی یادگیری ریاضیات و کودکان عادی. اندیشه و رفتار در روان‌شناسی بالینی، 10(35)، 27-36. https://elmnet.ir/doc/1352248-4273

نجاریان، ز.، واحدی، ش.، هاشمی، ت.، و بدری گرگری، ر. (1401). فراتحلیل اثربخشی آموزش شناختی مبتنی بر حافظه فعال بر بهبود کارکردهای اجرایی کودکان دارای اختلال یادگیری ویژه با نارسایی ریاضی. فصلنامه روان‌شناسی تربیتی، 18(64)، 55-83. [Doi:10.22054/jep.2023.64329.3508]

همایون نیا فیروزجاه، م.، و نامدار طجری، س. (1397). اثر تمرینات ادراکی - حرکتی بر حافظه کاری دانش‌آموزان دارای اختلال یادگیری خاص با مشکل ریاضی. رفتار حرکتی (پژوهش در علوم ورزشی)، 10(34)، 105-120. [Doi:10.22089/mbj.2019.6692.1738]

References

Abdolmohamadi, K., Alizadeh, H., Farhad, G. S. A., Taiebli, M., & fathi, A. (2017). Psychometric Properties of Behavioral Rating Scale of Executive Functions (BRIEF) in Children aged 6 to 12 Years. Quarterly of Educational Measurement, 8(30), 135-151. (Persian) [Doi:10.22054/jem.2018.24457.1596]

Afruzeh, E., Amraei, K., Hasanzadeh, S., & Azizi, M. (2022). Effectiveness of Visual and Auditory Perception Program on Fluency and Reading Perception in Students with Dyslexia Disorder. Psychology of Exceptional Individuals, 12(45), 171-191. )Persian) [Doi:10.22054/jpe.2022.62329.2351]

Agostini, F., Zoccolotti, P., & Casagrande, M. (2022). Domain-general cognitive skills in children with mathematical difficulties and dyscalculia: A systematic review of the literature. Brain sciences, 12(2), 239. [Doi:10.3390/brainsci12020239]

Alipanah, M., Pourmohamadreza-Tajrishi, M., Nejati, V., & Vahedi, M. (2022). The Effectiveness of Cognitive Rehabilitative Program on Executive Functions in Children with Dyscalculia. Rehabilitation, 23(3), 352-371. (Persian) [Doi:10.32598/RJ.23.3.487.17]

Almulla, A. A., Mansour, S. B. M., Afia, A., Aldossary, M., Alshammari, T., Alshammary, R., & Alajmi, E. (2021). The Effectiveness of a Computerized Program in Developing Visual Perception Skills among Preschool Children with Specific Learning Difficulties. Multicultural Education, 7(11). [Doi:10.5281/zenodo.5640258]

American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-5-TR). American Psychiatric Association Publishing. https://www.psychiatry.org/psychiatrists/practice/dsm

Arshadi, S., Nokni, M., Asgari, M. & Sepahvand, T. (2022). The effectiveness of cognitive rehabilitation of inhibitory control, electrical stimulation of the brain and the combination of inhibitory control and electrical stimulation of the brain on executive functions (behavioral inhibition and cognitive flexibility) in children with ADHD. Journal of School Psychology and Institutions, 11(3), 6-27. https://jsp.uma.ac.ir/article_1786.html?lang=en

Aral, N. (2021). Visual perception in specific learning difficulties. Theory and Practice in Child Development, 1(1), 25-40. [Doi:10.46303/tpicd.2021.3]

Asem, M., Narayanasamy, S., Ahmad, M., Kadar, M., & Hairol, M. I. (2023). Association between Visual Perception and Socioeconomic Status in Malaysian Preschool Children: Results from the Test of Visual Perceptual Skills-4. Children, 10(4), 749. [Doi:10.3390/children10040749]

Asiaee, F., Yamini, M., & Mahdian, H. (2018). The Effectiveness of Perceptual Skills Reconstruction Program on Working Memory, perceptual reasoning, and Math Performance of Students with Specific Math Learning disorder. Psychology of Exceptional Individuals, 8(30), 133-154. (Persian) [Doi:10.22054/jpe.2018.9210]

Chatzivasileiou, P., & Drigas, A. (2022). ICTs for the Development of the Cognitive and Metacognitive Abilities of the Students with Specific Learning Disorder in Mathematics. Technium Soc. Sci. J., 31, 256. [Doi:10.47577/tssj.v31i1.6484]

Cui, J., Zhang, Y., Wan, S., Chen, C., Zeng, J., & Zhou, X. (2019). Visual form perception is fundamental for both reading comprehension and arithmetic computation. Cognition, 189, 141-154. [Doi:10.1016/j.cognition.2019.03.014]

Esmailzadeh Roozbahani, A., Behroozi, N., Omidian, M., & Maktabi, G. H. (2022). Effect of computerized cognitive rehabilitation on executive function and problem-solving of students with a mathematic learning disability. Empowering Exceptional Children, 12(4), 98-87. (Persian) [Doi:10.22034/ceciranj.2021.264495.1512]

Firmasari, S., Herman, T., & Dewi, I. L. K. (2021). Dyscalculia: Mathematical difficulties in the concept of multiplication using word problems. Jurnal Inspirasi Pendidikan, 11(2), 113-121. [Doi:10.21067/jip.v11i2.5852]

Galitskaya, V., & Drigas, A. (2021). The importance of working memory in children with Dyscalculia and Ageometria. Scientific Electronic Archives, 14(10). [Doi:10.36560/141020211449]

Ghamari Givi, H. (2009). Comparison of executive functions among children with attention deficit hyperactivity disorder, learning disability and normal children. Journal of Fundamentals of Mental Health, 11(44), 33-322. (Persian) [Doi:10.22038/jfmh.2009.1216]

Homayounnia Firoozjah, M., & Namdar Tajery, S. (2019). The Effect of Perceptual-Motor exercises on The Working Memory of Students with Special Learning Disabilities with Math Problems. Motor Behavior, 10(34), 20- 105. (Persian) [Doi:10.22089/mbj.2019.6692.1738]

Jenkinson, J., Hyde, T., & Ahmad, S. (2012). Building blocks for learning, occupational therapy approaches: practical strategies for the inclusion of special needs in primary school. John Wiley & Sons. [Doi:10.1002/9780470988138]

Kwok, F. Y., Wilkey, E. D., Peters, L., Khiu, E., Bull, R., Lee, K., & Ansari, D. (2023). Developmental dyscalculia is not associated with atypical brain activation: A univariate fMRI study of arithmetic, magnitude processing, and visuospatial working memory. Human Brain Mapping, 44(18), 6308-6325. [Doi:10.1002/hbm.26495]

Levy, S. (2022). Attentional-Perceptual Deficits in Individuals with Mathematical Learning Difficulties (Doctoral dissertation, University of Haifa (Israel)). https://www.proquest.com/openview/73d5e23bc51a51fa015dbf8dd2684ba1/1?cbl=2026366&diss=y&pq-origsite=gscholar

Li, Z., Al-Qadri, A. H., & Zhao, W. (2022). The Cognitive Ability of Chinese Students with Dyslexia and Mathematical Learning Disabilities. Children, 9(12), 1949. [Doi:10.3390/children9121949]

Mahmoud Alilou, M., Hashemi Nusratabadi, T., & Falahi, A. (2015). Comparison of executive functions of response inhibition and sustained attention in children with mathematics learning disabilities and normal children. Thought & Behavior in Clinical Psychology, 10(35), 27-36. (Persian) https://elmnet.ir/doc/1352248-4273

Memisevic, H., & Sinanovic, O. (2013). Executive functions as predictors of visual-motor integration in children with intellectual disability. Perceptual and motor skills, 117(3), 913-922. [Doi:10.2466/15.25.PMS.117x25z4]

Mohammad Ismail, A., & Homan, H. (2002). Adaptation and standardization of Iran's mathematics test, KIMAT. Exceptional Children (Research on Exceptional Children), 2(4), 323-332. (Persian) https://sid.ir/paper/444684/fa

Najarian, Z., vahedi, S., hashemi, T., & badri, R. (2022). Meta-analysis of the effectiveness of cognitive training based on working memory on improving the children's executive functions with mathematical disorder. Educational Psychology, 18(64), 55-83. (Persian) [Doi:10.22054/jep.2023.64329.3508]

Narimani, M., Taghizadeh, S., Sadeghi, G., & Basharpoor, S. (2020). Effectiveness of visual perception training in the improvement of the working memory of students with attention deficit/hyperactivity disorder. Journal of Research in Psychopathology, 1(2), 4-10. [Doi:10.22098/jrp.2020.1082]

Nobakht, F., Mirmahdi, R., & Heidari, H. (2020). Effect of computer games (puzzle game and Simulation game) in working memory and space visual perception in student with specific learning disorder (reading, writing, math). Arch. Pharm. Pract, 1, 55. https://archivepp.com/article/effect-of-computer-games-puzzle-game-and-simulation-game-in-working-memory-and-space-visual-perception-in-student-with-specific-learning-disorder-reading-writing-math

Patel, A., Gajre, M., Bhandarkar, P., & Parlikar, V. (2020). Visual perception skill profile pattern in children with learning disorder. International Journal of Contemporary Pediatrics, 7(9), 1860–1863. [Doi:10.18203/2349-3291.ijcp20203643]

Rogers, B. (2017). Perception: A very short introduction. OXFORD University press. [Doi: 10.1177/0301006618756418]

 

Sadeghi, A., Rabiei, M., & Abedi, M R. (2015). Validation and reliability of the wechsler intelligence scale for children-IV. Evolutionary psychology, 7(28), 377-386. (Persian) https://sid.ir/paper/454760/fa

Safari Vesal, M., Nazari, M A., & Bafandeh Qaramaleki, H. (2022). The Effectiveness of Cognitive Rehabilitation in Improving Working Memory, Visual Processing, and Spatial Perception in Children with Math Learning Disorders. Child Ment Health, 9(3), 78-92. (Persian) [Doi:10.52547/jcmh.9.3.8]

Safi, A. (2023). Dyscalculia and Other Learning Disorders: A Review of Literature of Current Findings and Remedies. International Journal of Current Science, 13(2), 673-678. https://rjpn.org/ijcspub/papers/IJCSP23B1192.pdf

Seyyed Noori, S. Z., Hoseinkhanzadeh, A. A., Abolghasemi, A. & Shakerinia, I. (2023). The effectiveness of training of hot and cool executive functions at both parent and child levels on improving of children’s symptoms with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (Persian). Journal of School Psychology and Institutions, 12 (3):90-103. [DOI.org/10.22098/jsp.2023.9727.5033]

Soltani Kouhbanani, S., Arabi, S. M., Zarenezhad, S., & Khosrorad, R. (2020). The effect of perceptual-motor training on executive functions in children with non-verbal learning disorder. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 1129-1137. [Doi:10.2147/NDT.S252662]

Taghizadeh Hir, S., Narimani, M., Aghajani, S., Nadrmohammadi, M., Basharpoor, S. (2024). Comparison of Cognitive Emotion Regulation and Response Inhibition in Children with Attention Deficit / Hyperactivity Disorder and Sluggish Cognitive Tempo (SCT). Journal of School Psychology and Institutions, 13(4), 25-38. [DOI.org/10.22098/jsp.2025.14186.5742]

Toszegi, C., Zsido, A. N., & Lábadi, B. (2023). Associations between Executive Functions and Sensorimotor Performance in Children at Risk for Learning Disabilities. Occupational Therapy International. [Doi:10.1155/2023/6676477]

Turk, S. A. M. A. A., & Basha, M. K. (2021). Dyscalculia and Relationship with Mental Perception of Students in the Sixth Grade Primary Students from their Teacher Point of View. PSYCHOLOGY AND EDUCATION, 58(4), 2936-2946. https://www.researchgate.net/publication/352006841_Dyscalculia_and_Relationship_with_Mental_Perception_of_Students_in_the_Sixth_Grade_Primary_Students_from_their_Teacher_Point_of_View

Wechsler, D. (2003). Wechsler Intelligence Scale for Children (4th ed.). (WISC-IV): Manual. San Antonio, TX: The Psychological Corporation. [Doi:10.1177/0734282906288389]

Yazdani, S., Soluki, S., Arjmandnia, A. A., Fathabadi, J., Hassanzadeh, S., & Nejati, V. (2021). Spatial ability in children with mathematics learning disorder (MLD) and its impact on executive functions. Developmental Neuropsychology, 46(3), 232-248. [Doi:10.1080/87565641.2021.1913165]